سوره نمل — آیه 55

معانی کلمات:

• شَهْوَةً: به معنای میل و رغبت نفسانی و هوس‌رانی.
• مِن دُونِ النِّسَاءِ: به جای زنان و به جای آمیزش حلال با همسران.
• تَجْهَلُونَ: نادانی می‌کنید؛ یعنی از روی جهالت و نادانی نسبت به فرمان خدا و عاقبت این کار، مرتکب این عمل زشت می‌شوید.

تفسیر آیه:

حضرت لوط علیه‌السلام خطاب به قوم خود فرمود: «آیا شما به سراغ مردان می‌روید و شهوت خود را با آن‌ها ارضا می‌کنید و زنان را که خداوند برای شما حلال کرده رها می‌کنید؟» این کار شما نه تنها یک گناه بزرگ است، بلکه عملی است که هیچ‌یک از امت‌های پیشین پیش از شما مرتکب نشده‌اند. شما به جای آنکه از راه حلال و طبیعی که خداوند برای ادامه نسل و آرامش روحی مقرر کرده است استفاده کنید، به کاری زشت و غیرطبیعی روی آورده‌اید که نشانه‌ی نادانی و جهالت شماست؛ زیرا از عاقبت شوم این عمل و خشم الهی که دامنگیر شما خواهد شد، بی‌خبرید. این سخن لوط، سرزنشی شدید و اتمام حجتی است بر آنان که با علم به زشتی این عمل، باز هم آن را انجام می‌دادند و از فرمان خدا و رسولش سرپیچی می‌کردند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. پاکدامنی و عفت: این آیه به ما می‌آموزد که انسان باید غریزه جنسی خود را در مسیر حلال و طبیعی که خداوند تعیین کرده است (ازدواج با زنان) ارضا کند و از هرگونه انحراف جنسی که موجب فساد فرد و جامعه می‌شود، به شدت پرهیز نماید.
2. پیروی از فطرت: اسلام دین فطرت است و هر آنچه با سرشت پاک انسانی سازگار است را تأیید و هر آنچه بر خلاف آن است را نهی می‌کند. عمل قوم لوط بر خلاف فطرت سالم بشری است و به همین دلیل در قرآن به عنوان زشت‌ترین گناه معرفی شده است.
3. عاقبت‌اندیشی: انسان عاقل هرگز به خاطر لذتی زودگذر و ناپایدار، خشم خدا و عذاب آخرت را بر خود نمی‌خرد. این آیه ما را به تفکر درباره عاقبت اعمال و پرهیز از گناهانی که ظاهراً لذت دارند اما باطنشان ویرانگر است، دعوت می‌کند.
4. اهمیت امر به معروف و نهی از منکر: حضرت لوط با وجود اینکه قومش در گناه غوطه‌ور بودند، با شجاعت و صراحت آنان را نهی کرد. این درس بزرگی است برای ما که در برابر فساد اخلاقی جامعه بی‌تفاوت نباشیم و با حکمت و مهربانی، دیگران را به راه راست دعوت کنیم.