سوره نمل — آیه 54

معانی کلمات:

• لُوطًا: حضرت لوط علیه‌السلام، پیامبر خدا.
• الفَاحِشَة: کار بسیار زشت و ناپسند که از حد شرع و عقل فراتر رفته باشد؛ در این آیه منظور عمل شنیع لواط است.
• تُبْصِرُونَ: می‌بینید و آگاهید؛ یعنی در حالی که خودتان می‌دانید و مشاهده می‌کنید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) را خطاب قرار می‌دهد و می‌فرماید: ای پیامبر، به یاد آور سرگذشت حضرت لوط (علیه السلام) را هنگامی که به قوم خود گفت: آیا شما مرتکب آن کار بسیار زشت و ناپسند می‌شوید، در حالی که خودتان می‌بینید و می‌دانید که این عمل چقدر زشت و گناه‌آلود است؟ این توبیخ و سرزنش در حالی بود که آنان نه تنها این گناه کبیره را پنهانی انجام نمی‌دادند، بلکه آشکارا و در برابر دیدگان یکدیگر مرتکب آن می‌شدند و هیچ‌گونه شرم و حیا نداشتند. آنان با این کار، فطرت پاک انسانی را زیر پا می‌گذاشتند و از راه طبیعی و حلالی که خداوند برای بقای نسل بشر قرار داده بود، روی گردانده و به عملی غیرطبیعی و ناپسند روی آورده بودند. حضرت لوط (علیه السلام) با این بیان، آنان را از این کار بازمی‌داشت و به زشتی و عاقبت شوم آن هشدار می‌داد، اما آنان در برابر این دعوت، لجاجت و سرکشی کردند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. آگاهی، حجت را تمام می‌کند: کسی که می‌داند عملی گناه و زشت است، اما باز هم آن را انجام می‌دهد، در پیشگاه خداوند عذر و بهانه‌ای ندارد و مستحق عذاب است.
2. پاکدامنی و عفت، از اصول اخلاقی اسلام است: اسلام انسان را به پاکی و عفت دعوت می‌کند و هرگونه انحراف جنسی را که برخلاف فطرت سالم انسانی است، به شدت نکوهش می‌کند.
3. امر به معروف و نهی از منکر: حضرت لوط (علیه السلام) با وجود اینکه قومش در گناه غوطه‌ور بودند، باز هم با شجاعت و صراحت آنان را نهی کرد. این درس بزرگی است که مسلمانان باید در برابر فساد و گناه در جامعه، بی‌تفاوت نباشند و با حکمت و مهربانی، دیگران را به راه راست دعوت کنند.
4. عاقبت گناهان آشکار: انجام گناه به صورت علنی و بدون شرم، جامعه را به سمت فروپاشی اخلاقی سوق می‌دهد و خشم خداوند را برمی‌انگیزد؛ چنانکه قوم لوط با وجود این همه هشدار، به عذاب سخت الهی دچار شدند.