Naml surasi — Oyat 56

Kalimalarning ma'nolari:

• جوَابَ – javob, raddiya.
• آلَ لُوطٍ – Lut oilasi va unga ergashgan mo'minlar.
• يَتَطَهَّرُونَ – poklanadilar, nopokliklardan (gunohlardan) saqlanadilar.

Tafsir:

Lut alayhissalomning qavmi, ularning shahvatiga qarshi chiqqan va ularni fahsh ishlardan qaytargan payg'ambariga va uning oilasiga nisbatan qanday javob berdilar? Ularning javobi faqat shu bo'ldi: "Lut oilasini shahringizdan chiqarib yuboring! Chunki ular o'zlarini pok tutadigan, bizning qilmishlarimizdan nafratlanadigan va bizni ayblaydigan kishilardir." Ular bu so'zni Lut alayhissalom va unga ergashgan mo'minlarni masxara qilish, ularning poklikka intilishlarini ayb sifatida ko'rsatish uchun aytdilar. Ular o'zlarining buzuq ishlarini odatiy hol deb bilganlari uchun, poklik va iffatni kamsitishga urindilar. Bu ularning haddan oshganligi va gunohga botganligining eng yorqin dalilidir – ular yaxshilikni yomonlik, yomonlikni esa yaxshilik deb ataydigan darajaga yetgan edilar.

Foydalar:

• Bu oyatdan shuni o'rganamizki, gunohga botgan jamiyat pok insonlarni o'zlariga dushman qilib ko'radi va ularni o'z orasidan chiqarib yuborishga urinadi. Bu esa mo'min kishi uchun sinovdir – u haq yo'lda sabr qilishi va Allohga suyanishi kerak.
• Poklik va iffat – Islomning ulug' fazilatlaridir. Gunohkorlar buni masxara qilsalar ham, mo'min o'z pokligini saqlashi shart.
• Bu oyatda jamoatning yomon ta'siri ko'rsatilgan: agar jamiyat gunohga o'rganib qolsa, u haqni aytuvchilarni yo'q qilishga intiladi. Shuning uchun mo'min kishi doimo solihlar bilan birga bo'lishi va yolg'iz qolganda ham haqdan adashmasligi kerak.
• Alloh taolo o'z payg'ambarlarini va ularning izdoshlarini har doim himoya qiladi – Lut alayhissalomning qavmi ularni chiqarib yuborishni xohlagan bo'lsa-da, Alloh ularni qutqardi va zolimlarni halok qildi. Bu mo'minlarga sabr qilish va Allohning yordamiga ishonish kerakligini o'rgatadi.