Naml surasi — Oyat 73

Kalimalarning ma'nolari:

• Fazl: In'om, yaxshilik, marhamat.
• Shukr qilmoq: Ne'mat evaziga minnatdorchilik bildirish, Allohga ibodat va toat bilan munosabatda bo'lish.

Tafsir:

Ey Muhammad! Albatta, Robbinging – Alloh taolo – odamlarga nisbatan ulug' fazl sohibidir. U zot ularning gunohlariga, kufr va isyonlariga qaramay, ularni jazolashga shoshilmaydi, balki ularga tavba qilishlari, o'zlarini tuzatishlari uchun muhlat beradi. Uning bu rahm-shafqati va yumshoq muomalasi – odamlarga bo'lgan ulkan ne'matidir.

Ammo odamlarning ko'pchiligi bu ulug' ne'matni tan olmaydilar va shukr qilmaydilar. Ular Allohning ularga bergan bu muhlatini, kechiktirilgan jazosini unutib, o'zlarining gunohlarida davom etadilar. Alloh ularni darhol jazolashdan o'zini tiyib turgani holda, ular bu marhamatga yuzlanib, Unga iymon keltirish va Ungagina ibodat qilish o'rniga, noshukurlik qiladilar.

Foydalar:

1. Alloh taoloning bandalariga bo'lgan fazli va rahmati beqiyosdir. U zot gunohkor bandalarini darhol jazolashga shoshilmaydi, balki ularga tavba qilish imkoniyatini beradi. Bu esa musulmon kishiga Allohning cheksiz rahm-shafqatini eslatadi va unda U zotga bo'lgan muhabbatni oshiradi.
2. Shukr qilish – insonning Allohga bo'lgan munosabatining asosidir. Har bir ne'mat evazida shukr qilish insonni Allohga yaqinlashtiradi va uning ne'matlarini ziyoda qiladi. Bu oyat musulmonlarni har doim shukr qilishga, hatto qiyin paytlarda ham Allohning fazlini eslashga undaydi.
3. Noshukurlik – insonning o'ziga ziyon keltiradigan xatti-harakatdir. Alloh bandalarining shukriga muhtoj emas, balki shukr qilishning foydasi bandaning o'ziga qaytadi. Bu haqiqat musulmonni doimo shukr qilishga, Allohning ne'matlarini tan olishga va Unga ibodatni xolis qilishga chorlaydi.