Аль-Касас сүрөсү — Аят 68

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَخْلُقُ — жаратат.
• يَخْتَارُ — тандайт, тандап алат.
• الْخِيَرَةُ — тандоо укугу, каалоо эркиндиги.
• سُبْحَانَ اللَّهِ — Аллах Таала аруу-таза, кемчиликтен алыс деген мааниде.
• وَتَعَالَىٰ — бийик, улуу.
• يُشْرِكُونَ — алар (мушриктер) Аллахка шерик кошот.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Раббиң — Аллах Таала Өзү каалаган нерсени жаратат жана Өзү каалаган пендесин тандап алат. Ал кимди пайгамбарлыкка, кимди Өзүнө сыйынууга тандаарын Өзү билет. Эч кимдин Аллахтын ишине кийлигишүүгө, «эмнеге ушул адамга түшпөдү, эмнеге тигиндей болбоду» деп каршы чыгууга укугу жок. Анткени тандоо, бийлик жана буйрук толугу менен жалгыз Аллахка таандык. Мушриктер айткандай, аларга тандоо эркиндиги берилген эмес. Аллах Таала алардын Ага шерик кылып сыйынган нерселеринен аруу жана бийик.

Бул аят Аллахтын жаратуудагы жана тандап алуудагы жалгыз бийлигин ачык көрсөтөт. Мушриктер «Куран ушул эки шаардын бир улуу адамына түшпөдүбү?» деп каршылык көрсөтүшкөнүндө, Аллах аларга жооп берип, пайгамбарлыкты жана ыйманды кимге берерин Өзү гана чечерин билдирди. Адам баласынын Аллахтын чечимине каршы айта турган эч кандай негизи жок. Аллах алардын шерик кошууларынан пак жана бийик.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала жаратууда да, тандап алууда да жалгыз — Анын ишине эч ким аралашпайт.
• Адам баласы Аллахтын чечимдерин акылга сыйбайт деп эсептебеши керек, анткени чыныгы даанышмандык жана билим Аллахка гана таандык.
• Пайгамбарлык, туура жол жана ыйман — баары Аллахтын тандап алуусу менен болот, ага адамдар өз каалоосу менен талашпайт.
• Аллахка шерик кошуу — эң чоң адашуу, Аллах андан аруу жана бийик.
• Бул аят ыймандуу адамга Аллахтын чечимдерине ыраазы болууну, Ага толук моюн сунууну үйрөтөт.
• Аллахтын жалгыздыгын жана улуулугун моюнга алуу — ыймандын негизи. Аллахка болгон ишеним адамдын жүрөгүнө тынчтык жана ырахат берет.