Qəsəs surəsi — Ayə 80

Sözlərin izahı:

• وَيْلَكُمْ (Veyləkum): "Vay halınıza!" mənasında olub, təhdid və xəbərdarlıq bildirən bir ifadədir. Əslində "vay" sözü həlakətə çağırış mənasını daşıyır, sonralar məzəmmət və öyüd-nəsihət məqsədilə istifadə olunmuşdur.
• ثَوَابُ اللَّهِ (Səvabullah): Allahın mükafatı — yəni Allahın axirətdə möminlərə hazırladığı sonsuz nemətlər.
• وَلَا يُلَقَّاهَا (Və lə yuləqqahə): "Bu kəlamı heç kəs qəbul edib ona əməl etməz" və ya "bu sözə yalnız o kəslər nail olar" mənasındadır. Yəni bu nəsihəti dərk edib həyata keçirmək hər adamın işi deyil.
• الصَّابِرُونَ (Sabirun): Səbir edənlər — Allahın razılığını dünyanın keçici zinətinə üstün tutan, çətinliklərə dözən, nəfsinə hakim olan kəslər.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala bizə Qarunun hekayəsindən bir mühüm səhnəni göstərir. Qarun öz dövləti, sərvəti və zinəti ilə insanların gözünü qamaşdırmışdı. Onun bu halını görən bəzi insanlar həsəd aparıb deyirdilər: "Kaş bizə də Qaruna verilən kimi veriləydi!" Lakin elm verilmiş, həqiqəti dərk edən alimlər onlara xitab edərək dedilər: "Vay halınıza! Allahın mükafatı — iman gətirib yaxşı işlər görənlər üçün axirətdə hazırlanan nemətlər — Qaruna verilən dünya malından qat-qat üstündür."

Bu alimlər sadəcə nəsihət verməklə kifayətlənmədilər, həm də onları Allahın itaətinə yönəltdilər. Onlar bilirdilər ki, dünya malı fanidir, bir gün yox olacaq; amma Allahın yanındakı mükafat əbədidir və heç vaxt tükənməz. Bu, hər bir mömin üçün böyük bir dərsdir: dünya nemətlərinə aldanıb axirəti unutmaq ən böyük ziyandır.

Ayənin sonunda Allah buyurur ki, bu nəsihəti qəbul edib ona uyğun yaşamaq, bu kəlamın həqiqətini dərk etmək yalnız səbir edənlərə nəsib olar. Çünki nəfs həmişə tez keçən ləzzətlərə meyl edir; onu saxlayıb əbədi olanı seçmək üçün güclü iradə, səbir və Allahın köməyi lazımdır. Səbir edənlər — Allahın razılığını hər şeydən üstün tutan, çətinliklərə dözən, nəfsinə qalib gələn möminlərdir. Onlar bilirlər ki, əsl qazanc dünyada yığılan mal-dövlət deyil, axirətdə Allahın verəcəyi sonsuz nemətlərdir.

Ey insan! Bu ayə sənə xatırladır ki, ətrafındakı parlaq dünya malına aldanma. Qarunun sərvəti onu xilas edə bilmədi; yerin dibinə batdı və heç bir şey onu qurtara bilmədi. Amma iman gətirib yaxşı işlər görənlər üçün Allahın yanında hazırlanan mükafat heç vaxt yox olmayacaq. Gəl, səbirli ol, nəfsini tərbiyə et və Allahın razılığını hər şeydən üstün tut. Unutma ki, bu dünya bir imtahan yeridir; əsl mükafat isə sabir və möminlər üçün axirətdədir.