سوره عنکبوت — آیه 20

معانی کلمات:

• «بَدَأَ الْخَلْقَ»: آفرینش را آغاز کرد و پدید آورد.
• «یُنشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ»: آفرینش دوباره را پدید میآورد؛ یعنی زنده کردن مردگان برای روز رستاخیز.
• «قَدِیر»: توانا و نیرومند بر هر کاری.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به کسانی که منکر زنده شدن دوباره پس از مرگ هستند، بگو: در زمین بگردید و با دقت بنگرید که خداوند چگونه آفرینش را آغاز کرده است. به آسمانها، زمین، کوهها، دریاها، گیاهان و جانداران بنگرید و بیندیشید که این آفرینش شگفتانگیز بدون نمونه و الگوی قبلی پدید آمده است. همان خدایی که توانست این جهان را از هیچ بیافریند، قطعاً بر این نیز تواناست که بار دیگر انسانها را پس از مرگ زنده کند و آفرینش دوباره (نشئه آخرت) را پدید آورد. پس اگر آغاز آفرینش برای او ممکن بوده، بازآفرینی و زنده کردن دوباره آسانتر و ممکنتر است. به راستی که خداوند بر هر چیزی تواناست و هیچ چیزی او را ناتوان نمیسازد؛ همانگونه که بر آفرینش نخستین توانا بود، بر آفرینش دوباره نیز تواناست.

فواید و پیامهای آیه:

1. شناخت خدا از طریق تدبّر در آفرینش: نگاه کردن به جهان هستی و شگفتیهای آن، بهترین راه برای شناخت عظمت و قدرت خداوند است. هرچه بیشتر در آفرینش بیندیشیم، ایمانمان به خدا قویتر میشود.
2. اثبات معاد از طریق قدرت خدا: کسی که توانسته جهان را با این عظمت بیافریند، قطعاً بر زنده کردن مردگان نیز تواناست. پس ایمان به معاد، ریشه در ایمان به قدرت بیپایان خداوند دارد.
3. دعوت به تفکر و اندیشه: اسلام دین تفکر و تدبّر است و انسان را دعوت میکند تا با چشم بصیرت به جهان بنگرد و از آن درس بگیرد. این آیه نشان میدهد که ایمان واقعی، همراه با اندیشه و تعقل است.
4. امید به رحمت خدا: باور به آفرینش دوباره، به انسان امید میدهد که زندگی با مرگ پایان نمییابد و سرنوشت نهایی او به عدالت و رحمت خداوند گره خورده است. این امید، انسان را به انجام کارهای نیک و پرهیز از گناه ترغیب میکند.
5. قدرت بیپایان خداوند: یادآوری قدرت مطلق خداوند، دل انسان را از ترس و ناامیدی پاک میکند و او را به توکل بر خدا و اعتماد به او در همه امور زندگی فرا میخواند.