سوره عنکبوت — آیه 22

معانی کلمات:

• بِمُعْجِزِينَ: ناتوانکنندگان، کسانی که میتوانند از چنگال خدا بگریزند یا او را ناتوان سازند.
• وَلِيّ: سرپرست، یاور و کارساز.
• نَصِير: یاریگر و مددکار.

تفسیر آیه:

ای مردم! شما هرگز نمیتوانید خداوند را ناتوان سازید و از قلمرو قدرت او بگریزید، نه در زمین و نه در آسمان. اگر در زمین بگریزید یا به آسمان بالا روید، باز در چنگال قدرت او هستید و هیچ راه فراری از اراده و کیفر او ندارید. همچنین برای شما هیچ سرپرست و کارسازی جز خداوند وجود ندارد که امورتان را سامان دهد، و هیچ یاریگری نیست که بتواند شما را از عذاب الهی نجات دهد یا در برابر خواست او از شما حمایت کند. پس اگر او بخواهد به شما زیانی برساند یا عذابی نازل کند، هیچ کس نمیتواند مانع آن شود یا شما را یاری کند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به انسان میآموزد که قدرت خداوند مطلق و فراگیر است و هیچ محدودهای برای آن نیست؛ بنابراین انسان باید همواره در برابر او فروتن و مطیع باشد.
• آگاهی از این حقیقت که هیچ پناهگاه و یاوری جز خداوند وجود ندارد، دل انسان را از وابستگی به غیر خدا پاک میکند و او را به توکل خالصانه بر پروردگار سوق میدهد.
• این آیه مایه آرامش مؤمنان است؛ زیرا میدانند در سایه ایمان و اطاعت، تحت حمایت خدایی هستند که هیچ قدرتی بر او چیره نمیشود و هیچ یاوری برای دشمنانشان در برابر او وجود ندارد.
• یادآوری این نکته که فرار از مسئولیتها و عذاب الهی ممکن نیست، انسان را به بازگشت به سوی خدا و اصلاح رفتارش ترغیب میکند و او را از غرور و سرکشی بازمیدارد.