Сураи Аль-Анкабут — Оят 63

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• «نَزَّلَ» — фурӯ фиристод, нозил кард.
• «أَحْيَا» — зинда кард, ҳаёт бахшид.
• «مَوْتِهَا» — мурдани он, яъне хушк ва берастании замин.
• «لَيَقُولُنَّ» — албатта хоҳанд гуфт, ҳатман мегӯянд.
• «الْحَمْدُ لِلَّهِ» — ситоиш ва шукр аз они Худост.
• «لَا يَعْقِلُونَ» — намеандешанд, хирад намеварзанд.

1. Тафсири оят:

Агар ту — эй Паёмбар — аз мушрикон бипурсӣ: «Кист он Зоте, ки аз осмон об фурӯ фиристод ва бо он заминро пас аз хушкиву берастагӣ зинда гардонд?» — онҳо ҳатман бо иқрор мегӯянд: «Аллоҳ». Зеро онҳо худ эътироф мекунанд, ки офарандаи ин ҳама чизҳо ва ба вуҷудоварандаи неъматҳо танҳо Аллоҳ аст. Пас бигӯ: «Ситоиш аз они Аллоҳ аст», ки ҳуҷҷат ва далели худро бар шумо равшан сохт ва бо забони худатон бар зидди худатон далел овард. Аммо воқеият ин аст, ки бештари онҳо хирад намеварзанд ва намеандешанд; зеро агар меандешиданд, ҳаргиз бо Аллоҳи ягона бутҳову санамҳоеро, ки на фоида мерасонанд ва на зарар, шарик намесохтанд. Онҳо бо забон иқрор мекунанд, вале бо амал инкор менамоянд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва одамонро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки ҳатто мушрикон низ ба ягонагии Аллоҳ дар офариниш иқрор буданд; ин далели равшанест, ки тавҳид дар фитрати инсон реша дорад ва ислом бо фитрати пок мувофиқ аст.
• Қуръон бо услуби хирадмандона ва мулоим бо мухолифон баҳс мекунад ва ҳақиқатро бо забони худи онҳо исбот менамояд; ин зебоии бузурги Қуръон аст.
• Неъмати борон ва зинда шудани замин пас аз хушкӣ далели қудрати Аллоҳ ва раҳмати Ӯст; андеша дар ин неъматҳо дилро ба шукр ва имон наздик мекунад.
• Ситоишу шукри Аллоҳ дар ҳар ҳол вазифаи банда аст, хусусан вақте ки ҳақиқат равшан мешавад ва ҳуҷҷат бар мухолифон собит мегардад.
• Оят огоҳӣ медиҳад, ки иқрор бо забон кофӣ нест; инсон бояд бо ақл андеша кунад ва амалашро бо имон мувофиқ гардонад, то аз шумори бехирадон набошад.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ба сӯи ислом бо далел, хирад ва ахлоқи нек даъват кунем, то дилҳо ба Қуръон ва Парвардигор майл кунанд.