سوره عنکبوت — آیه 63

معانی کلمات:

• «أَحْیَا»: زنده کرد، رویانید.
• «مَوْتِهَا»: خشکی و بی‌حاصلی زمین.
• «یَعْقِلُونَ»: می‌فهمند و درک می‌کنند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، اگر از این مشرکان بپرسی: «چه کسی از آسمان باران را نازل کرد و به وسیله آن زمین را پس از خشکی و بی‌حاصلی‌اش زنده گردانید و گیاهان و کشتزارها را رویانید؟» قطعاً در پاسخ خواهند گفت: «الله». آنان با وجود شرک‌ورزی، به ربوبیت خداوند و یگانگی او در آفرینش و تدبیر امور اعتراف دارند و می‌دانند که هیچ یک از بت‌هایشان در این کار نقشی ندارد. پس به آنان بگو: «ستایش و سپاس مخصوص خداوند است» که حجت را بر شما تمام کرد و با اعتراف خودتان، بر ضد شما گواهی داد. اما حقیقت این است که بیشتر آنان نمی‌فهمند و درک نمی‌کنند؛ زیرا اگر می‌فهمیدند که این خدای یگانه، خالق و رزاق است و بت‌ها هیچ سود و زیانی برایشان ندارند، هرگز آنان را شریک خدا نمی‌ساختند و به جای او نمی‌پرستیدند.

فواید و پیام‌های آیه:

• فطرت انسان‌ها، حتی مشرکان، به یگانگی خداوند در آفرینش و تدبیر جهان اعتراف دارد و این اعتراف، حجتی بر ضد آنان است.
• نزول باران و زنده شدن زمین پس از خشکی، نشانه‌ای آشکار بر قدرت بی‌پایان خداوند و دلیلی بر امکان رستاخیز و زنده شدن مردگان است.
• کفر و شرک، ریشه در عدم تعقل و پیروی از جهل و تقلید کورکورانه دارد، نه نداشتن دلیل و برهان.
• انسان خردمند، میان اعتراف به ربوبیت خدا و پرستش او هماهنگی ایجاد می‌کند و از تناقض دوری می‌جوید.