સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 113

શબ્દોની સમજૂતી:

• سَوَاءٌ: સમાન, એકસરખા.
• أُمَّةٌ قَائِمَةٌ: એક એવો સમૂહ જે દીન પર સ્થિર છે, અલ્લાહના આદેશોનું પાલન કરનારો.
• آنَاءَ اللَّيْلِ: રાત્રિના સમયો, રાત્રિના ભાગો.
• يَسْجُدُونَ: સજદો કરે છે, અર્થાત્ નમાઝ પઢે છે.

આયતનો તફસીર:

અહલે કિતાબ (યહૂદી અને ખ્રિસ્તી) બધા એકસરખા નથી. તેમનામાં એક એવો સમૂહ પણ છે જે અલ્લાહના દીન પર મજબૂતાઈથી ઊભો છે, અલ્લાહના હુકમોનું પાલન કરે છે અને તેના પ્રતિબંધોથી બચે છે. આ લોકો રાત્રિના સમયોમાં અલ્લાહની આયતોનું પઠન કરે છે અને અલ્લાહ સામે સજદો કરે છે, એટલે કે નમાઝ અદા કરે છે. આ સમૂહ નબી મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ)ની બેઅસત (પ્રબોધક તરીકે આગમન) પહેલાં પણ સાચા દીન પર હતો, અને જેમણે પ્રબોધકનો સમય પામ્યો તેમણે ઈસ્લામ કબૂલ કર્યું. જ્યારે અબ્દુલ્લાહ ઇબ્ને સલામ અને તેમના સાથીદારોએ ઈસ્લામ કબૂલ કર્યું, ત્યારે યહૂદીઓએ કહ્યું કે અમારામાંથી ફક્ત ખરાબ લોકોએ જ મુહમ્મદ પર ઈમાન લાવ્યું છે, જો એવું ન હોત તો તેઓ પોતાના બાપ-દાદાનો દીન છોડત નહીં. ત્યારે અલ્લાહે આ આયત નાઝિલ કરી કે અહલે કિતાબ સમાન નથી, તેમનામાં ઈમાનવાળા પણ છે અને ફાસિક (અવજ્ઞાકારી) પણ છે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. ઈમાન અને અમલની દૃષ્ટિએ લોકો વચ્ચે ફરક હોય છે — ફક્ત નામ કે જાતિ પર ગર્વ કરવો યોગ્ય નથી, સાચી કસોટી ઈમાન અને સત્કર્મ છે.
2. રાત્રિની નમાઝ અને કુર્આનની તિલાવતની ફઝીલત દર્શાવે છે કે એકાંતમાં અલ્લાહની ઇબાદત કરનારા લોકો અલ્લાહના નજદીક ખૂબ પ્રિય છે.
3. અલ્લાહ ઇન્સાફ કરનારો છે — તે કોઈ પણ સમૂહને સામૂહિક રીતે દોષિત ઠેરવતો નથી, પરંતુ દરેક વ્યક્તિના ઈમાન અને અમલને જુએ છે.
4. સાચા દીન પર સ્થિર રહેવું એ સૌથી મોટી નેઅમત છે — જે લોકો સત્ય પામે તેને તરત કબૂલ કરવું જોઈએ, જેમ અબ્દુલ્લાહ ઇબ્ને સલામ અને તેમના સાથીદારોએ કર્યું.
5. આ આયત દર્શાવે છે કે ઈસ્લામ એ પહેલાના પયગંબરોના સાચા અનુયાયીઓનો પણ દીન છે — જે લોકો અગાઉના ગ્રંથો પર સાચી રીતે ચાલતા હતા, તેઓ પ્રબોધક મુહમ્મદ (સ.અ.વ.) પર ઈમાન લાવીને ઈસ્લામમાં દાખલ થયા.
6. અલ્લાહની આયતોનું પઠન અને નમાઝમાં સજદો કરવો — આ બે ક્રિયાઓ દર્શાવે છે કે અલ્લાહ સાથેનો સંબંધ શબ્દો અને અમલ બંને દ્વારા જોડાયેલો હોવો જોઈએ.