آل عمران سۈرىسى — ئايەت 115

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «يَفْعَلُوا»: قىلسۇن، ئەمەلگە ئاشۇرسۇن.
• «خَيْرٍ»: ياخشىلىق، ساۋابلىق ئىش.
• «فَلَن يُكْفَرُوهُ»: ئۇلارنىڭ قىلغان ياخشىلىقى چەكلەنمەيدۇ، ئىنكار قىلىنمايدۇ، زايە بولمايدۇ.
• «عَلِيمٌ»: ھەممە نەرسىنى بىلگۈچى، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ.
• «الْمُتَّقِينَ»: تەقۋادارلار، يەنى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىمىلىرىدىن ساقلىنىدىغان مۇئمىنلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تائالانىڭ مۇئمىنلەرگە بەرگەن چوڭ بىشارىتىدۇر. ئۇلار قىلغان ھەرقانداق ياخشىلىق — ئاز بولسۇن ياكى كۆپ بولسۇن — ھەرگىز زايە قىلىنمايدۇ، ئىنكار قىلىنمايدۇ. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ قىلغان ياخشىلىقىنى قوبۇل قىلىپ، ئۇنىڭغا ئەڭ ياخشى مۇكاپات بېرىدۇ. بۇ يەردە «كۇفران» دېگەن سۆز «شۈكۈر قىلماسلىق، زايە قىلىش» مەنىسىدە بولۇپ، ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ ياخشى ئەمەلىنى ھەرگىز زايە قىلمايدىغانلىقىنى، بەلكى ئۇنىڭغا ساۋاب-مۇكاپات بېرىدىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا: «ئاللاھ تەقۋادارلارنى تولۇق بىلگۈچىدۇر» دېيىلگەن. يەنى ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىمىلىرىدىن ساقلىنىپ، پەقەت ئۇنىڭ رازىلىقىنى كۆزلەپ ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان مۇئمىنلەرنىڭ ھەممە ئەمەلىنى ئوبدان بىلىدۇ. ئۇلارنىڭ قىلغان ئەمەللىرىنىڭ ئاز-كۆپلۈكى، يوشۇرۇن-ئاشكارىلىقى ئاللاھقا مەخپىي ئەمەس. شۇڭا ئۇلار ھەرگىز ئۈمىدسىزلىككە چۆكمەسلىكى، قىلغان ياخشىلىقىنىڭ مۇكاپاتسىز قالمايدىغانلىقىغا ئىشەنچ قىلىشى كېرەك.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلىق تەلىم-تەربىيىلەر:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ قىلغان ھەرقانداق ياخشىلىقىنى زايە قىلمايدۇ، ھەتتا ئەڭ كىچىك ياخشىلىقمۇ ئۇنىڭ دەرگاھىدا قەدر-قىممەتكە ئىگە. بۇ مۇئمىنلەرنىڭ ياخشىلىق قىلىشقا بولغان ئىشتىياقىنى ئاشۇرىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئادالەتلىك ۋە رەھىمدىل دىندۇر: ياخشىلىق قىلغان ھەر بىر كىشى ئۇنىڭ مۇكاپاتىنى ئالىدۇ، ھەرگىز ئۇنتۇلمايدۇ.
• تەقۋادارلىق ئىنساننى ئاللاھنىڭ مەدھىيىسىگە ئېرىشتۈرىدىغان ئەڭ ئالىي مەرتىۋەدۇر. ئاللاھ تائالا تەقۋادارلارنى ئۆزى بىلىدۇ ۋە ئۇلارنى ئالاھىدە مۇكاپاتلايدۇ.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئۈمىدۋار قىلىپ، ئەمەل قىلىشتىن چارچىماسلىققا، ھەر قانداق شارائىتتا ياخشىلىق قىلىشنى داۋاملاشتۇرۇشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئاللاھنىڭ ئىلمى ھەممە نەرسىنى قاپلىغان بولغاچقا، كىشىلەر ياخشىلىقنى كۆز-كۆز قىلىپ قىلىشى ياكى يوشۇرۇن قىلىشىدىن قەتئىينەزەر، ئۇنىڭ ساۋابىنى ئالىدۇ. بۇ ئىخلاس بىلەن ئەمەل قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.