સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 115

શબ્દોની સમજૂતી:

• يَفْعَلُوا (યફ્'અલૂ): તેઓ કરે છે, તેઓ આચરે છે.
• خَيْرٍ (ખૈર): ભલાઈ, સત્કર્મ, પુણ્યકાર્ય.
• فَلَن يُكْفَرُوهُ (ફલન્ યુક્ફરૂહુ): તો તેનો ઇનકાર કદાપિ નહીં કરવામાં આવે, એટલે કે તેનું ફળ નષ્ટ નહીં થાય, તેનો બદલો ચૂકવવામાં નહીં આવે એમ નહીં થાય.
• عَلِيمٌ (અલીમ): સર્વજ્ઞ, બધું જાણનાર.
• بِالْمُتَّقِينَ (બિલ-મુત્તકીન): મુત્તકી લોકો, એટલે કે અલ્લાહનો ડર રાખનારા, તેની આજ્ઞાઓનું પાલન કરનારા અને વર્જિત વસ્તુઓથી બચનારા.

આયતની તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા પોતાના મોમિન બંદાઓને આશ્વાસન આપે છે કે તેઓ ભલાઈનું જે પણ કાર્ય કરે — ભલે તે ઓછું હોય કે વધારે — તે કદાપિ વ્યર્થ નહીં જાય. તેનો સવાબ તેમને પૂરો મળશે, તેમાં કોઈ કમી કરવામાં નહીં આવે. તેમના સત્કર્મોનો ઇનકાર થશે નહીં, ન તે નષ્ટ થશે, બલ્કે અલ્લાહ તેમને તેનો ઉત્તમ બદલો આપશે.

પછી અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે તે મુત્તકી લોકોને સારી રીતે જાણે છે — એ લોકો જે અલ્લાહની આજ્ઞાઓનું પાલન કરે છે, તેની નિષેધ વસ્તુઓથી દૂર રહે છે, અને ફક્ત અલ્લાહની ખુશી અને તેના સવાબની ઇચ્છાથી સત્કર્મો કરે છે. તેમના કોઈ પણ કાર્યથી અલ્લાહ ગાફિલ નથી, અને તે દરેક કાર્યનો પૂરો બદલો આપશે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ભલાઈનું કોઈ પણ કાર્ય નાનું નથી: ભલે તમે થોડું જ સત્કર્મ કરો, અલ્લાહ તેને કદાપિ વ્યર્થ નહીં જવા દે. આ આશા અને પ્રોત્સાહન આપે છે કે આપણે નાના-નાના સત્કર્મો પણ કરતા રહીએ.
2. અલ્લાહ ઇન્સાફ કરનારો છે: તે કોઈના સત્કર્મનો ઇનકાર કરતો નથી, ન તેમાં કમી કરે છે. આ આપણને અલ્લાહ પર ભરોસો રાખવાની અને તેની રહેમતની આશા રાખવાની શીખ આપે છે.
3. તકવા (અલ્લાહનો ડર) એ સ્વીકૃતિની ચાવી છે: અલ્લાહ મુત્તકી લોકોને જાણે છે. જે વ્યક્તિ અલ્લાહથી ડરીને, તેની ખુશી માટે સત્કર્મ કરે છે, તેના કાર્યો અલ્લાહના દરબારમાં સ્વીકારાય છે.
4. ઇસ્લામમાં આશા અને પ્રોત્સાહન: આ આયત આપણને શીખવે છે કે ઇસ્લામમાં નિરાશા નથી, પરંતુ દરેક સત્કર્મનું ફળ મળે છે. આ આપણને વધુ ને વધુ ભલાઈ કરવા પ્રેરે છે.
5. અલ્લાહની સર્વજ્ઞતા: અલ્લાહ દરેક વસ્તુ જાણે છે, તેથી આપણે દેખાડા માટે નહીં, પરંતુ સાચા દિલથી સત્કર્મ કરવા જોઈએ, કારણ કે અલ્લાહ આપણા દિલની હાલત જ