Ali-İmran surəsi — Ayə 161

1) Ayədə izah tələb edən sözlər:

• يَغُلَّ (yəğullə): Qənimətdən (müharibədə əldə edilən maldan) haqqı olmayan bir şeyi gizlicə götürmək, xəyanət etmək.
• الْغَنِيمَة (əl-ğənimə): Döyüşdə düşməndən əldə edilən mal; bu söz ayənin mətnində birbaşa keçməsə də, ayənin nazil olma səbəbi və məzmunu bununla bağlıdır.
• تُوَفَّىٰ (tuvəffa): Tamamilə, əskik olmadan verilmək; heç bir şey çatışmaz.
• كَسَبَتْ (kəsəbət): Qazandığı, etdiyi əməl — yaxşı və ya pis.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun əshabının şərəfini qoruyan, eyni zamanda hər bir möminə vacib bir dərs verən mübarək bir ayədir.

Uca Allah buyurur ki, heç bir peyğəmbərə yaraşmaz ki, qənimətdən bir şeyi gizlicə götürsün, yaxud əmanətə xəyanət etsin. Peyğəmbərlər Allahın seçilmiş elçiləridir; onlar ən yüksək əxlaqa sahibdirlər və xəyanətdən tamamilə uzaqdırlar. Onların vəzifəsi insanlara doğruluğu, əmanəti və ədaləti öyrətməkdir — necə ola bilər ki, onlar özləri xəyanət etsinlər?!

Sonra Allah buyurur: kim belə bir xəyanət edərsə, qiyamət günü o gizlicə götürdüyü şeyi öz boynunda daşıyaraq gələcək. O gün bütün məxluqatın önündə rüsvay olacaq, əməli hamıya göstəriləcək. Bu, xəyanətin nə qədər böyük bir cinayət olduğunu göstərir — çünki dünyada gizli qalan bir günah, qiyamətdə hamının gözü qarşısında açığa çıxacaq.

Daha sonra Allah buyurur ki, hər bir kəsə qazandığı əməlin müqabilində tam haqqı veriləcək. Heç kimə zülm edilməyəcək: nə yaxşı əməlləri əskildiləcək, nə də pis əməlləri artırılacaq. Bu, Allahın mütləq ədalətinin təzahürüdür.

3) Bu ayədən götürüləcək dərslər və dəvət:

Əziz qardaşlar və bacılar! Bu ayə bizə öyrədir ki, əmanətə sadiq qalmaq imanın əsaslarındandır. Bir insan nə qədər kiçik bir şeyi gizlicə götürsə də, bu, onun qəlbinin xəstəliyindən xəbər verir. İslam bizi hər işdə doğru olmağa, əmanətə sadiq qalmağa və başqalarının haqqını qorumuğa çağırır.

Düşünün: qiyamət günü hər kəs öz əməli ilə Allahın hüzuruna gələcək. O gün nə mal, nə dövlət, nə də dünyada qazandığımız şeylər bizi xilas edə bilməyəcək — yalnız təmiz qəlb və saleh əməl. Elə isə gəlin bu gündən tövbə edək, əmanətlərə sadiq qalaq və Allahın ədalətinə təslim olaq. Unutmayaq ki, Allah heç kəsə zülm etməz; biz özümüz öz əməllərimizlə ya cənnəti, ya da cəhənnəmi qazanırıq.

Allah bizə doğru yolda sabit qalmağı, əmanətə sadiq olmağı və qiyamət gününün hesabına hazırlaşmağı nəsib etsin! Amin.