سوره آل عمران — آیه 161

## معانی واژگان

• یَغُلَّ: خیانت کردن، به ویژه در تقسیم غنیمت یا پنهان کردن چیزی از آن.
• غَلَّ: چیزی که در خیانت برداشته شده است؛ گناه و خیانت.
• تُوَفَّی: کامل و تمام داده میشود.

## تفسیر آیه

هیچ پیامبری سزاوار نیست که در امانت خیانت کند، به ویژه در مورد غنیمتهای جنگی که سهم مشخصی برای او و مسلمانان تعیین شده است. این آیه در پاسخ به شایعهای نازل شد که برخی از منافقان درباره پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) در تقسیم غنایم مطرح کرده بودند و خداوند متعال با قاطعیت این اتهام را رد میکند و پیامبر را از هرگونه خیانت مبرّا میداند.

سپس خداوند هشدار میدهد که هر کس در امانت یا غنیمت خیانتی مرتکب شود، روز قیامت آن خیانت را همراه خود میآورد و در برابر دیدگان همه مردم رسوا میشود. او در حالی که آن شیء خیانتشده را بر دوش میکشد، در محشر حاضر میشود تا فضاحت او آشکار گردد و حقیقت برای همگان روشن شود.

در پایان آیه، خداوند تأکید میکند که در آن روز، به هر انسانی پاداش یا کیفر کامل اعمالش داده میشود؛ نه از حسنات او کاسته میشود و نه به گناهانش افزوده میگردد. عدالت الهی مطلق است و هیچ ظلمی در داوری خداوند وجود ندارد.

## فواید و پیامهای آیه

• پاکی انبیا از هرگونه خیانت: این آیه نشان میدهد که پیامبران الهی معصوماند و از هر گناه و خیانتی پاک هستند؛ بنابراین اعتماد به آنها و پیروی از دستوراتشان، راه سعادت است.
• هشدار درباره امانتداری: خیانت در امانت، حتی در امور کوچک، عاقبت ناپسندی دارد و انسان باید در تمام امور زندگی امانتدار باشد.
• عدالت مطلق الهی: هیچ عمل نیک یا بدی بدون پاداش یا کیفر نمیماند و خداوند در داوری خود هرگز ظلم نمیکند؛ این مژدهای برای مؤمنان است که تلاشهایشان بینتیجه نخواهد ماند.
• رسوایی خیانتکاران در قیامت: خیانت نهتنها در دنیا عواقب بدی دارد، بلکه در آخرت نیز باعث شرمساری و رسوایی انسان در برابر همه خلایق میشود.
• آرامشبخشی به مؤمنان: این آیه به مسلمانان اطمینان میدهد که پیامبرشان امین و راستگوست و میتوانند با خیالی آسوده از او پیروی کنند و اموال و جان خود را به او بسپارند.