آل عمران سۈرىسى — ئايەت 2

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «اللَّهُ»: ئاللاھ تائالانىڭ مۇبارەك ئىسمى، ئۇ يەگىانە مەبۇد ۋە يارىتىپ بىتىرگۈچىدۇر.
• «لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ»: ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق ھەقىقىي مەبۇد يوق، يەنى ئىبادەتكە لايىق يەگىانە زات ئۇدۇر.
• «الْحَيُّ»: ھەمىشە تىرىك، ھاياتى كامىل ۋە مۇكەممەل، ئۆلۈم ۋە كەمچىلىكتىن پاك بولغان زات.
• «الْقَيُّومُ»: ئۆزى ئۆزىگە تۇرغۇچى، ھەممە نەرسىنى تۇتۇپ تۇرغۇچى، ھېچ نەرسىگە موھتاج بولمىغان، ئەمما ھەممە مەخلۇقات ئۇنىڭغا موھتاج بولغان زات.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تائالانىڭ يەگىانە ئىلاھ ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭدىن باشقا ھەقىقىي مەبۇد يوقلۇقىنى ئېلان قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا ھاياتى كامىل بولغان، ھەر قانداق ئۆلۈم ۋە كەمچىلىكتىن پاك بولغان «ھەيي»دۇر. ئۇ «قەييۇم»دۇر، يەنى ئۆزى ئۆزىگە تۇرغۇچى، ھەممە مەخلۇقاتنى تۇتۇپ تۇرغۇچى، ھېچ نەرسىگە موھتاج ئەمەس، ئەمما بارلىق مەخلۇقات ھەر ۋاقىت ئۇنىڭغا موھتاج. ئۇنىڭ ھاياتى ھەقىقىي ۋە مۇكەممەل بولۇپ، ھەر قانداق نۇقسان ۋە زەئىپلىكتىن خالىيدۇر. ئۇنىڭ قەييۇم بولۇشى شۇنى كۆرسىتىدۇكى، پۈتۈن كائىنات ئۇنىڭ ئىرادىسى ۋە قۇدرىتى بىلەن مەۋجۇت بولۇپ تۇرىدۇ، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن مۇستەغنى بولالمايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە ئاللاھ تائالانىڭ يەگىانە ئىلاھ ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ھاياتى كامىل ۋە ھەممە نەرسىنى تۇتۇپ تۇرغۇچى ئىكەنلىكىنى ئېيتىپ بېرىدۇ. بىز بۇ ئايەتنى ئوقۇش ئارقىلىق ئاللاھ تائالانىڭ ئۇلۇغلىقىنى ۋە بىزنىڭ ئۇنىڭغا بولغان موھتاجلىقىمىزنى چۈشىنىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا ھەمىشە تىرىك ۋە ھەممە نەرسىنى تۇتۇپ تۇرغۇچىدۇر، شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ئۇنىڭغا يۆلەنمىلىك ۋە ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشىمىز كېرەك. بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھ تائالاغا بولغان ئىمانىمىزنى كۈچەيتىشكە ۋە ئۇنىڭغا بولغان ئىخلاسىمىزنى ئاشۇرۇشقا تەرغىب قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەقىقىي ئىمان بىلەن ياشاشقا ۋە ئۇنىڭغا بولغان ئىبادەتتە چىن كۆڭلىمىزدىن بولۇشقا ياردەم قىلسۇن.