Oli Imron surasi — Oyat 66

Kalimalarning ma'nolari:

• Hā antum – Mana sizlar.
• Hā'ulā'i – Ey shu kishilar (ey ahli kitob).
• Tuhājjūn – Bahs-munozara qilasizlar, tortishasizlar.
• Fīmā laysa lakum bihi ilm – O'zingiz bilmagan narsa haqida.

Tafsir:

Ey ahli kitob (yahudiy va nasroniylar)! Sizlar o'zingiz biladigan ishlar haqida – ya'ni Muso va Iso alayhissalomning shariatlari, o'z kitoblaringizdagi ayrim hukmlar to'g'risida – Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan bahs-tortish qildingiz. Holbuki, bu borada sizlarda ma'lum darajada ilm bor edi. Endi esa nega Ibrohim alayhissalom haqida bahslashasizlar? Holbuki, uning dini va hayoti to'g'risida sizlarning kitoblaringizda aniq ma'lumot yo'q, na Tavrotda, na Injilda uning haqiqiy holati bayon qilinmagan. Ibrohim alayhissalom yahudiy ham, nasroniy ham bo'lmagan, balki u haq yo'ldagi musulmon (Allohga bo'ysunuvchi) edi.

Sizlar o'zingiz bilmagan narsa haqida qanday qilib bahs yuritasizlar? Alloh taolo har bir narsaning haqiqatini biladi – u zot Ibrohim alayhissalomning qanday din bilan kelganini, uning haqiqiy ahvolini to'liq biladi. Sizlar esa buni bilmaysizlar, faqat taxmin va gumonga berilib, o'z holingizcha gapirasizlar. Alloh ilmida sizlarning bu bahslaringiz bema'ni va asossizdir.

Foydalar:

1. Inson o'zi aniq bilmagan narsa haqida bahs yuritishi – johillik alomatidir. Ilmli kishi faqat bilgan narsasi haqida gapiradi, bilmaganini esa olimlardan so'raydi.
2. Alloh taolo bandalarining har bir ishini, yashirin va oshkora holatini biluvchidir. Shuning uchun har bir so'z va harakatda Allohning ilmini yodda tutish kerak.
3. Din masalalarida taxmin va gumon bilan ish yuritish yaramaydi. Har bir masalani Qur'on va sahih hadis asosida o'rganish lozim.
4. Bu oyat musulmonlarga o'z dinini mustahkam bilish, e'tiqod masalalarida ishonchli manbalarga tayanish va behuda bahslardan qochish o'rgatadi.