સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 91

શબ્દોની સમજૂતી:

• كُفْرٌ (કુફ્ર): અલ્લાહ અને તેના રસૂલ પર ઈમાન ન લાવવું, ઇનકાર કરવો.
• مِلْءُ الْأَرْضِ (મિલઉલ અર્દ): પૃથ્વીને ભરી દે તેટલું — પૃથ્વીના પૂર્વથી પશ્ચિમ સુધી જેટલું સમાય તેટલું.
• افْتَدَى (ઇફ્તદા): ફિદ્યા આપવી, બદલામાં કંઈક આપીને છૂટવું, મુક્તિ મેળવવી.
• نَاصِرِينَ (નાસિરીન): મદદ કરનારા, બચાવનારા, છુટકારો આપનારા.

આયતની તફસીર:

જે લોકોએ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ પર ઈમાન લાવવાનો ઇનકાર કર્યો અને કુફ્રની હાલતમાં જ મૃત્યુ પામ્યા — એટલે કે તેઓએ જીવનભર કુફ્ર કર્યું અને કુફ્રમાં જ મરણ પામ્યા — તો કયામતના દિવસે તેમાંથી કોઈ પણ એક પાસેથી ફિદ્યા તરીકે પૃથ્વીને ભરી દે તેટલું સોનું પણ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. ભલે તે વ્યક્તિ પોતાની જાતને આગથી છોડાવવા માટે આખી પૃથ્વી ભરીને સોનું ફિદ્યામાં આપવા ઇચ્છે, તો પણ તેની ફિદ્યા કબૂલ નહીં થાય. આવા લોકો માટે દુઃખદાયક યાતના છે, અને તેમને યાતનામાંથી બચાવનાર કે મદદ કરનાર કોઈ નહીં હોય.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. ઈમાનની અહમિયત: આ આયત આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહ પર ઈમાન લાવવું કેટલું જરૂરી છે. ઈમાન વગર કોઈ પણ સારું કામ કયામતના દિવસે કામ નહીં આવે.
2. કુફ્રમાં મૃત્યુની ભયાનકતા: જે વ્યક્તિ કુફ્રની હાલતમાં મૃત્યુ પામે, તેના માટે કોઈ પણ પ્રકારની ફિદ્યા કે ભરપાઈ સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. આ આપણને ચેતવણી આપે છે કે જીવનમાં વહેલી તકે ઈમાન લાવી લેવું જોઈએ.
3. દુનિયાની દોલતની બેઅસરતા: આખી પૃથ્વી ભરીને સોનું પણ આખિરતમાં કુફ્રની સજામાંથી બચાવી શકતું નથી. આનાથી સમજાય છે કે દુનિયાની દોલત કરતાં ઈમાન અને સત્કર્મો વધુ કીમતી છે.
4. અલ્લાહની ન્યાયપ્રિયતા: અલ્લાહ તઆલા પૂર્ણ ન્યાય કરનારો છે. જેણે ઈનકાર કર્યો અને ઈનકારમાં જ મરણ પામ્યો, તેને કોઈ બચાવી શકશે નહીં — આ અલ્લાહનો ન્યાય છે.
5. ઈસ્લામ તરફ આકર્ષણ: આ આયત આપણને પ્રોત્સાહિત કરે છે કે આપણે ઈમાન સાથે જીવીએ અને ઈમાન સાથે મરીએ. ઈસ્લામ એવો ધર્મ છે જે આપણને સાચા માર્ગે દોરે છે અને આખિરતમાં સફળતા અપાવે છે. દુનિયાની કોઈ પણ દોલત એ સફળતા ખરીદી શકતી નથી, જે ઈમાન અને સત્કર્મોથી મળે છે.
6. કુફ્રથી બચવાની તાકીદ: આ આયત દરેક વ્યક્તિને ચેતવે છે કે કુફ્ર એ એવી હાલત છે જેમાં મૃત્યુ પ