Rum surəsi — Ayə 26

Sözlərin izahı:

• قَانِتُونَ (qanitun): İtaət edənlər, boyun əyənlər, əmrinə tabe olanlar deməkdir. Bu kəlmə təkbaşına "qanit" sözünün cəm formasıdır və Allahın əmrinə könüllü və ya məcburi şəkildə boyun əyməyi ifadə edir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Özünün mutləq hakimiyyətini və hər şeyin Ona tabe olduğunu bəyan edir. Göylərdə və yerdə nə varsa — mələklər, insanlar, cinlər, heyvanlar, bitkilər, daşlar, ulduzlar, planetlər — hamısı Allahın mülküdür, Onun yaratdığıdır və Onun təqdirinə tabedir. Heç bir varlıq Onun iradəsindən kənara çıxa bilməz. Hər bir məxluq, istər-istəməz, Onun qoyduğu qanunlara boyun əyir: günəş öz orbitində hərəkət edir, külək əsdiyi istiqamətdə əsir, ağaclar böyüyür, ulduzlar parlayır — hamısı Allahın əmrinə ram olubdur. İnsan və cin isə ixtiyar sahibi olduqları halda, varlıq aləmindəki bu ümumi itaətə şahiddirlər və onların da ən ülvi mövqeyi Allaha könüllü itaət etməkdir.

Bu ayə bizə xatırladır ki, biz nə qədər güclü, nə qədər azad olduğumuzu düşünsək də, əslində hər birimiz Allahın qoyduğu qanunlara bağlıyıq. Ona görə də ən ağıllı yol — Allaha könüllü şəkildə boyun əymək, Onun əmrlərinə əməl etmək və qadağı etdiyi şeylərdən çəkinməkdir. Bu itaət insanı zillətə deyil, əksinə, izzətə və rahatlığa aparır. Çünki kim Allaha boyun əyərsə, bütün varlıq aləmi ona boyun əyər; kim Allaha tabe olarsa, həqiqi azadlığa qovuşar.

Ey insan! Bir düşün: sən hər gün nəfəs alırsan, ürəyin döyünür, günəş səni isidir, yağış torpağını suvarır — bunların hamısı sənin iradən xaricində, Allahın əmri ilə baş verir. Elə isə sən də qəlbini Allaha aç, Onun dininə sarıl, Qurana qulaq as və Onun sevgisini qazanmağa çalış. Çünki hər şey Ona tabe olduğu halda, sənin də Ona tabe olmağın sənin üçün ən böyük şərəf və xoşbəxtlikdir.