سوره روم — آیه 27

معانی کلمات:

• یَبْدَأُ الْخَلْقَ: آفرینش را آغاز میکند، یعنی موجودات را از نیستی پدید میآورد.
• یُعِیدُهُ: آن را بازمیگرداند، یعنی پس از مرگ و نابودی، دوباره زنده میکند.
• أَهْوَنُ: آسانتر و سهلتر.
• الْمَثَلُ الْأَعْلَى: برترین وصف و عالیترین صفت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال همان کسی است که آفرینش را آغاز میکند؛ یعنی موجودات را نخستین بار از هیچ پدید میآورد، بدون آنکه نمونه و الگوی قبلی در کار باشد. سپس پس از پایان یافتن زندگی و مرگ، دوباره آنها را بازمیگرداند و زنده میکند. این بازگرداندن و آفرینش دوباره، برای او آسانتر از آفرینش نخستین است؛ اما در حقیقت هر دو برای او سهل و آسان است، زیرا او هرگاه اراده کند چیزی را، تنها میگوید: «باش»، پس آن چیز به وجود میآید. هیچ چیزی برای او دشوار و گران نیست.

خداوند در آسمانها و زمین، برترین وصف را دارد؛ یعنی تمام صفات کمال و جلال مانند علم، قدرت، حکمت، رحمت و... به گونهای بینهایت و کامل از آنِ اوست و هیچ موجودی همانند او نیست و هیچ شباهتی میان او و مخلوقاتش وجود ندارد. او عزیز است؛ یعنی شکستناپذیر و چیره بر همه چیز است و هیچ کس نمیتواند بر او غلبه کند. او حکیم است؛ یعنی در همه گفتارها، کردارها و تدبیر امور مخلوقاتش، کارهایش بر اساس حکمت و مصلحت است و هیچ کار بیهوده و بیموردی از او صادر نمیشود.

فواید و درسهای آیه:

1. اثبات قدرت بیکران خداوند در آغاز آفرینش و بازگرداندن آن، که نشاندهنده توانایی کامل او بر معاد و رستاخیز است؛ پس ایمان به روز قیامت، ریشهای در توحید و شناخت خداوند دارد.
2. آسان بودن بازآفرینی برای خداوند، دلیلی بر این است که هیچ کاری برای او دشوار نیست و این مایه اطمینان و آرامش مؤمنان است که وعده خداوند درباره رستاخیز قطعی و حتمی است.
3. خداوند دارای برترین صفات است و هیچ شباهتی به مخلوقات ندارد؛ پس باید او را تنها با صفاتی که خودش بیان کرده یا پیامبرش (صلی الله علیه وسلم) بیان کرده است، توصیف کرد و از هرگونه تشبیه و تمثیل ناروا پرهیز نمود.
4. عزیز و حکیم بودن خداوند، انسان را به توکل بر او و تسلیم شدن در برابر فرمانهایش دعوت میکند؛ زیرا او شکستناپذیر است و تدبیرش بر اساس حکمت کامل است، پس بنده باید در همه امور به او اعتماد کند و از حکمت او راضی باشد.
5. این آیه، انسان را به تفکر در آفرینش نخستین دعوت میکند تا از طریق مشاهده قدرت خداوند در خلقت، به امکان معاد و بازآفرینی پی ببرد و ایمانش به آخرت قویتر شود.