Sure Rûm — Ayet 28

Kelime Anlamları:

• Darabe lekem meselen: Size bir örnek verdi, bir benzetme yaptı.
• Min enfüsiküm: Kendi nefislerinizden, kendi durumunuzdan hareketle.
• Meleket eymanüküm: Ellerinizin altında bulunanlar, yani köleleriniz ve cariyeleriniz.
• Şüreka: Ortaklar.
• Fe entüm fihi seva: Onda eşit olursunuz.
• Tahafunehüm: Onlardan korkarsınız, çekinirsiniz.
• Ke hifetiküm enfüseküm: Kendi türünüzden olan hür ortaklardan korktuğunuz gibi.
• Nüfassilül-ayat: Ayetleri açıklar, delilleri detaylandırırız.
• Ya’kılün: Aklederler, düşünüp anlarlar.

Tefsir:

Ey müşrikler! Allah size, kendi hayatınızdan, kendi içinizden bir örnek veriyor ki bu örnek, aklı başında olan herkesi derinden düşündürecek ve hakikati apaçık ortaya koyacaktır. Bir düşünün: Sizin elinizin altında, sahip olduğunuz köleleriniz ve cariyeleriniz var. Peki, bu kölelerinizden herhangi birinin, size verdiğimiz rızıkta, mallarınızda ve mülkünüzde sizinle eşit birer ortak olmasına razı olur musunuz? Hiçbir zaman! Siz, onların mallarınızda size ortak olmasını, sizinle aynı seviyeye gelmesini asla kabul etmezsiniz. Hatta öyle ki, onların mallarınız üzerinde söz sahibi olmasından, sizinle paylaşmaya kalkışmasından öyle bir korku duyarsınız ki, bu korku, hür ve eşit bir ortağınızdan duyduğunuz korku gibidir. Yani onları kendinize denk görmekten şiddetle kaçınırsınız.

İşte ey insanlar! Siz, kendi kölenizi kendinize ortak kabul etmekten bile şiddetle kaçınırken, nasıl olur da Allah’a, O’nun yarattığı kullarından herhangi birini ortak koşabiliyorsunuz? Siz, kendi mülkünüzde bir köleyi bile ortağınız olarak istemezken, bütün mülkün ve saltanatın sahibi olan Allah’a, O’nun kullarını nasıl ortak sayarsınız? Bu, akıl ve vicdanla asla bağdaşmayan bir tutumdur. Allah, hiçbir şeye ve hiç kimseye muhtaç değildir; O, her şeyin tek sahibidir ve O’nun hiçbir ortağı yoktur.

İşte Allah, ayetlerini böyle açıklamaktadır. Delilleri, örnekleri, benzetmeleri böyle serdetmektedir ki, aklını kullanan, düşünen ve gerçeği gören insanlar bu açık delillerden ders alsınlar, şirk bataklığından kurtulup tevhidin aydınlık yoluna girsinler. Bu örnek, kalpleri yumuşatan, akılları harekete geçiren ve insanı Rabbine yaklaştıran bir rahmettir. Ne mutlu o kimselere ki, bu ayetleri okuduklarında derin bir tefekküre dalar, Allah’ın büyüklüğünü idrak eder ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmaktan şiddetle sakınırlar. Unutmayın ki, Allah’a ortak koşmak, O’nun azametine yakışmayan en büyük zulümdür; O’nu birlemek ise kurtuluşun ve sonsuz mutluluğun anahtarıdır.