سوره روم — آیه 57

معانی کلمات:

• مَعْذِرَة: عذرخواهی، بهانهای که برای توجیه گناه آورده شود.
• یُسْتَعْتَبُونَ: از آنان خواسته شود که رضایت خداوند را جلب کنند (توبه و بازگشت به طاعت).

تفسیر آیه:

در آن روز بزرگ قیامت، برای کسانی که در دنیا به خود و دیگران ستم روا داشتهاند، هیچ عذرخواهی و بهانهای سودی نخواهد داشت. نه اعتراف به گناهشان پذیرفته میشود و نه فرصتی برای جبران و توبه به آنها داده میشود. زیرا در آن سرا، درِ توبه بسته است و دیگر زمانی برای بازگشت و جلب رضایت پروردگار نیست. آنها در دنیا بارها به راه راست دعوت شدند و از گناه باز داشته شدند، اما اکنون که عذاب را با چشم خود میبینند، پشیمانی و عذرشان بیفایده است و هیچکس از آنان نمیخواهد که با توبه و طاعت، خشنودی خدا را به دست آورند؛ چرا که وقت عمل سپری شده و تنها حساب و جزای اعمال باقی مانده است.

فواید و پیامهای آیه:

• فرصت توبه و بازگشت به خداوند تنها در دنیاست؛ پس نباید آن را به تأخیر انداخت و به فردا موکول کرد.
• ستم بر نفس (گناه) و ستم بر دیگران، عاقبت شومی دارد که در قیامت هیچ عذری برای آن پذیرفته نیست.
• خداوند در دنیا باب توبه را به روی بندگان باز گذاشته و از آنان خواسته که به سوی او بازگردند؛ اما در آخرت این در بسته میشود و پشیمانی سودی ندارد.
• این آیه هشداری است برای مؤمنان که پیش از فرا رسیدن مرگ، از خطاهای خود توبه کنند و به رحمت الهی پناه برند تا در آن روز از زیانکاران نباشند.