سوره روم — آیه 56

معانی کلمات:

• لَبِثْتُمْ: ماندید و درنگ کردید.
• فِی کِتَابِ اللَّهِ: در آنچه خداوند در علم پیشین خود نوشته و مقرر کرده است.
• یَوْمِ الْبَعْثِ: روز برانگیخته شدن از قبرها.

تفسیر آیه:

در آن روز که منکران رستاخیز با وحشت و ناباوری فریاد می‌زنند: «چه کسی ما را از خوابگاه‌مان برانگیخت؟» کسانی که خداوند به آنان علم و ایمان عطا کرده است — اعم از فرشتگان، پیامبران و مؤمنان راستین — در پاسخ آنان می‌گویند: «شما در آنچه خداوند در علم ازلی خود برایتان نوشته و مقرر کرده بود، از روز آفرینش تا همین روز، درنگ کردید و ماندید. پس این همان روز رستاخیز است که در دنیا آن را انکار می‌کردید و آن را دروغ می‌پنداشتید. اما شما در دنیا نمی‌دانستید که این روز حق و حتمی است؛ از این رو آن را تکذیب کردید و برای آن آماده نشدید.»

در حقیقت، این پاسخ، هم تأییدی بر وقوع رستاخیز است و هم سرزنشی بر منکران که با وجود دلایل روشن، از روی نادانی و غفلت، حقیقت را نپذیرفتند. آنان در طول زندگی دنیا، نشانه‌های قدرت خداوند را در آفرینش خود و جهان می‌دیدند، اما از آن عبرت نمی‌گرفتند و به روزی که همه در برابر او حاضر می‌شوند، ایمان نمی‌آوردند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. ارزش علم و ایمان: این آیه نشان می‌دهد که علمِ همراه با ایمان، بالاترین سرمایه انسان است؛ چرا که اهل علم و ایمان در سخت‌ترین لحظات (قیامت) نیز حق را می‌گویند و از جایگاه والایی برخوردارند.
2. هشدار درباره غفلت: انسان نباید در دنیا چنان غرق لذت‌ها و امور مادی شود که روز رستاخیز را فراموش کند؛ زیرا آن روز قطعی است و هیچ شکی در آن نیست.
3. آمادگی برای آخرت: این آیه مؤمنان را ترغیب می‌کند که با علم و عمل صالح، خود را برای آن روز بزرگ آماده کنند تا در آنجا شرمنده نشوند.
4. عدالت الهی: یادآوری روز بعث، نشان‌دهنده عدالت خداوند است که هر کس را به سزای اعمالش می‌رساند و هیچ عملی، کوچک یا بزرگ، بی‌پاداش یا بی‌کیفر نمی‌ماند.