Сураи Лукман — Оят 18

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• تُصَعِّرْ: аз решаи «صَعَرَ» аст, ки маънои моил кардан ва гардондани рӯйро дорад. Дар ин ҷо мақсад он аст, ки касе рӯи худро аз мардум гардонад ва ба онҳо беэътиноӣ кунад.
• خَدَّكَ: рӯй, тарафи рӯй.
• مَرَحًا: шодӣ ва мағрурӣ дар роҳ рафтан, яъне бо такаббур ва худписандӣ қадам задан.
• مُخْتَالٍ: шахси худписанд ва мағрур, ки дар рафтор ва қиёфааш такаббурро нишон медиҳад.
• فَخُورٍ: шахси фахркунанда, ки бо неъматҳои худ бар мардум фахр мекунад ва шукри Худоро ба ҷо намеорад.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол дар ин оят ба бандагони худ таълим медиҳад, ки дар муомила бо мардум фурӯтан бошанд ва аз такаббур ва худписандӣ дурӣ кунанд. Мефармояд: рӯи худро аз мардум ба такаббур ва беэътиноӣ нагардон, яъне вақте бо касе суҳбат мекунӣ ё касе бо ту суҳбат мекунад, ба ӯ рӯй оварда, эҳтиром кун ва худро аз ӯ болотар надон. Инчунин дар рӯи замин бо мағрурӣ ва худписандӣ қадам назан, ки ин рафтор нишонаи такаббур аст. Ба ростӣ, Худованд ҳеҷ шахси худписанду фахркунандаро дӯст намедорад — касеро, ки дар рафтор ва қиёфааш такаббур мекунад ва бо неъматҳое, ки Худо ба ӯ додааст, бар мардум фахр мекунад ва шукри Парвардигорашро ба ҷо намеорад.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят моро ба фурӯтанӣ ва хушмуомилагӣ бо мардум даъват мекунад, ки ин сифатҳо сабаби муҳаббати мардум ва ризои Худованд мегарданд.
• Такаббур ва худписандӣ дар ислом мазаммат шудааст, зеро ин сифатҳо одамро аз шукргузорӣ ба Худо ва эҳтиром ба бандагони Ӯ дур мекунанд.
• Ислом дини одобу ахлоқ аст; он ба мо меомӯзад, ки чӣ гуна бо мардум муносибат кунем ва чӣ гуна дар ҷомеа рафтор намоем.
• Ҳар неъмате, ки дорем, аз ҷониби Худост, бинобар ин бояд ба ҷои фахр кардан, шукргузор бошем ва он неъматро дар роҳи некӣ истифода барем.
• Ин оят моро тарғиб мекунад, ки аз рафторҳое, ки Худованд дӯст намедорад, дурӣ ҷӯем ва ба сифатҳое ороста шавем, ки Ӯ дӯст медорад — мисли фурӯтанӣ, шукргузорӣ ва хушмуомилагӣ.