Luqmon surasi — Oyat 24

Kalimalarning ma'nolari:

• نُمَتِّعُهُمْ – ularni foydalantirib qo'yamiz, muhlat beramiz.
• قَلِيلًا – ozgina muddat, ya'ni dunyo hayotining qisqa vaqti.
• نَضْطَرُّهُمْ – ularni majburan haydab, biror narsaga undaymiz, ilojsiz qoldirib yetaklaymiz.
• عَذَابٍ غَلِيظٍ – og'ir, qattiq va dahshatli azob, ya'ni do'zax azobi.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda kofir va gunohkor bandalari haqida xabar bermoqda. Ular dunyoda Allohning ne'matlari bilan foydalanib, o'zlaricha zavq-safo surishadi. Lekin bu zavq-safo juda oz va cheklangan bo'lib, faqatgina umrlarining qisqa muddati bilan chegaralanadi. Ular bu lahzali lazzatlarga berilib, oxiratni unutadilar. Ammo bu dunyoning oxiri kelgach, ya'ni qiyomat kuni ular majburan, hech qanday ilojsiz, qo'rqinchli va og'ir azobga – do'zax azobiga yetaklanadilar. Bu azob shunchalik qattiqki, uni hech qanday so'z bilan ifodalab bo'lmaydi. Ular dunyoda o'z ixtiyorlari bilan gunoh qilgan bo'lsalar, oxiratda ixtiyorsiz ravishda azobga tortiladilar. Bu azobdan qutulishning hech qanday yo'li bo'lmaydi.

Foydalar:

• Dunyo hayoti o'tkinchi va ozgina bo'lsa-da, oxirat abadiy hayotdir. Aqlli inson abadiy hayotni o'tkinchi hayotga almashtirmaydi.
• Allohning muhlat berishi Uning g'ofil (kechirimli) ekanini ko'rsatadi, lekin bu muhlat abadiy emas, balki cheklangan.
• Inson dunyoda erkin harakat qiladi, lekin oxiratda majburan hisob beradi. Shuning uchun har bir ishda ehtiyotkor bo'lish kerak.
• Bu oyat mo'minlarga sabr va taqvo bilan yashashni, gunohlardan saqlanishni o'rgatadi, chunki azobning og'irligi hech kimni befarq qoldirmaydi.
• Allohning adolati shundaki, har bir amalga yarasha jazo yoki mukofot beriladi. Bu adolatga ishonish insonni to'g'ri yo'lga boshlaydi.