Лукман сүрәсе — Аять 25

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لَيَقُولُنَّ — алар, әлбәттә, әйтерләр.
• الْحَمْدُ لِلَّهِ — мактау Аллаһка гына хас.
• لَا يَعْلَمُونَ — алар белмиләр (фикер йөртмиләр, аңламыйлар).

Аятьнең аңлатмасы:

Ий Мухәммәд галәйһиссәләм! Син бу мөшрикләрдән: «Күкләрне һәм Җирне кем яратты?» — дип сорасаң, алар, һичшиксез: «Аларны Аллаһ яратты», — дип җавап бирерләр. Чөнки бу хакыйкать аларның аңнарына ачык, һәм алар моны инкяр итә алмыйлар. Алар үзләре дә шуны беләләр, ләкин шуңа карамастан, Аллаһтан башкаларга гыйбадәт кылалар. Аларга әйт: «Мактау — Аллаһка гына!» Ягъни, Аллаһ үзенең бердәнбер Илаһ икәнлегенә аларның үзләреннән дәлил күрсәтте, һәм алар моны танырга мәҗбүр булдылар. Ләкин аларның күпчелеге белми: алар Аллаһны яратучы дип таныйлар, әмма Аның гыйбадәткә лаек икәнлеген, Аңа гына табынырга кирәклеген аңламыйлар. Шуңа күрә алар Аллаһ белән бергә башкаларга да табыналар, һәм бу аларның наданлыкларыннан килә.

Аятьтән алынган файдалар:

• Бу аять мөшрикләрнең үзләре дә Аллаһны Җир һәм күкләрнең Яратучысы дип тануларын күрсәтә. Димәк, аларның ширке — наданлыктан һәм хакыйкатьне аңламаудан килә.
• Гакыллы кеше өчен бу дәлил: әгәр дә кеше барлыкны берәү генә яратканны таный икән, димәк, гыйбадәт тә шул берәүгә генә булырга тиеш.
• Аллаһның рәхмәте һәм юмартлыгы шундый зур: Ул кешеләргә үзенең бердәнбер Илаһ икәнлеген ачык дәлилләр белән күрсәтә, аларның инкяр итүләренә карамастан.
• Мөселман өчен бу аять — Аллаһка шөкер итәргә һәм Аның кодрәтенә, бердәнберлегенә иман итәргә өндәү, чөнки күкләрне һәм Җирне яратучы Аллаһ һичшиксез гыйбадәткә лаек.