سوره لقمان — آيت 25

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• وَلَئِن سَأَلْتَهُم: ۽ جيڪڏهن توهان کانئن پڇو.
• مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ: آسمانن ۽ زمين کي ڪنهن پيدا ڪيو؟
• لَيَقُولُنَّ اللَّهُ: ته ضرور چوندا ته الله پيدا ڪيا.
• قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ: چئو ته سڀ تعريف الله لاءِ آهي.
• بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ: پر انهن مان گھڻا نه ٿا ڄاڻن.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! جيڪڏهن توهان انهن مشرڪن کان پڇو ته آسمانن ۽ زمين کي ڪنهن پيدا ڪيو آهي؟ ته اهي ضرور چوندي ته الله پيدا ڪيا آهن. اهڙي طرح اهي پنهنجي زبان سان ئي اهو تسليم ڪري وٺندا ته خالق صرف الله آهي. پوءِ توهان چئو ته سڀ حمد ۽ شڪر الله ئي لاءِ آهي، جنهن پاڻ ئي انهن جي زبانن تي اهڙي حجت ۽ دليل قائم ڪئي، جنهن سان انهن جي شرڪ جو بطلان ثابت ٿئي ٿو. حقيقت ۾ انهن مان گھڻا ماڻهو اهو ئي نه ٿا ڄاڻن ته حمد ۽ عبادت جو حقدار ڪير آهي، ۽ نه ٿا سمجهن ته توحيد ڇا آهي ۽ ان جو لازم ٿيڻ ڇو ضروري آهي. انهيءَ جهالت ۽ بي پرواهيءَ سبب اهي الله سان گڏ ٻين کي شريڪ ڪري رهيا آهن.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله جي وحدانيت جو ثبوت خود مشرڪن جي زبان مان نڪرندو آهي، جيڪو اسلام جي سچائيءَ جو وڏو دليل آهي.
• حمد ۽ شڪر صرف الله لاءِ آهي، ڇاڪاڻ ته سڀني شين جو خالق ۽ پاليندڙ صرف هو آهي.
• اهو سبق ملي ٿو ته انسان کي گهرجي ته پنهنجي عقل ۽ فڪر کي استعمال ڪري ۽ اهو سمجهي ته عبادت جو حقدار صرف ۽ صرف الله آهي.
• قرآن مجيد اهڙن دليلن سان انسان کي توحيد ڏانهن راغب ڪري ٿو، جيڪي سندس پنهنجي فطرت ۽ عقل سان ٺهڪندڙ آهن.
• اهو به معلوم ٿئي ٿو ته شرڪ جي بنياد ۾ اڪثر جهالت ۽ غفلت هوندي آهي، ان ڪري علم ۽ ڄاڻ حاصل ڪرڻ تمام ضروري آهي.
• الله جي نعمتن تي حمد ۽ شڪر ادا ڪرڻ مؤمن جي زندگيءَ جو اهم حصو آهي، جنهن سان دل ۾ ايمان ۽ يقين وڌي ٿو.