لقمان سۈرىسى — ئايەت 25

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىتاب قىلىپ، مۇشرىكلارنىڭ ئۆز ئېغىزى بىلەن ئىقرار قىلىدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ.

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• وَلَئِن سَأَلْتَهُم: ئەگەر ئۇلاردىن سورىساڭ (ئى پەيغەمبەر).
• مَّنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ: ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى كىم ياراتتى؟
• لَيَقُولُنَّ اللَّهُ: ئۇلار چوقۇم «ئاللاھ» دەپ جاۋاب بېرىدۇ.
• قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ: ئېيتقىنكى، جىمى ھەمدۇ-سانا ئاللاھقا خاستۇر.
• بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ: بەلكى ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى بىلمەيدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! ئەگەر سەن بۇ مۇشرىكلاردىن: «ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى كىم ياراتتى؟» دەپ سورىساڭ، ئۇلار ھېچ ئىككىلەنمەي: «ئاللاھ ياراتتى» دەپ جاۋاب بېرىدۇ. چۈنكى ئۇلارنىڭ ئۆزىمۇ يارىتىلىشنىڭ پەقەت ئاللاھقا خاس ئىكەنلىكىنى ئىنكار قىلالمايدۇ. ئۇلارنىڭ بۇ ئىقرارى ئۇلارنىڭ شېرىك كەلتۈرگەنلىكىنىڭ پۈتۈنلەي خاتا ئىكەنلىكىنى ئۆزلىرىگە ئۆزلىرى ئىسپاتلاپ بېرىدۇ.

شۇ ۋاقىتتا ئۇلارغا ئېيتقىنكى: «جىمى ھەمدۇ-سانا ئاللاھقا خاستۇر!» يەنى ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ ئۆز ئېغىزىڭلار بىلەن ئۇنىڭ بىرلىكىنى ئىقرار قىلىشىڭلار ئارقىلىق سىلەرگە ھۆججەتنى ئېنىق كۆرسىتىپ بەردى. ئەگەر سىلەر چىن كۆڭلىڭلار بىلەن ئويلىنىپ باقساڭلار، بۇ ئىقرار سىلەرنى پەقەت ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىشقا يېتەكلەيدۇ.

ئەمما ئەپسۇسكى، ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى ھەقىقەتنى بىلمەيدۇ. ئۇلار ئاللاھنىڭ يالغۇز ئىبادەتكە لايىق زات ئىكەنلىكىنى، ھەمدۇ-سانانىڭ پەقەت ئۇنىڭغا خاس ئىكەنلىكىنى چۈشەنمەيدۇ. شۇڭا ئۇلار ئاللاھ بىلەن بىرگە باشقا بۇتلىرىنىمۇ شېرىك قىلىپ ئىبادەت قىلىدۇ. ئەگەر ئۇلار ھەقىقەتنى چۈشەنگەن بولسا ئىدى، ئۆزلىرى ئېتىراپ قىلغان ياراتقۇچىغا باشقىلارنى شېرىك قىلمىغان بولاتتى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەقىقەتنى ئىنسانلارنىڭ ئۆز ئەقلى ۋە ئۆز ئىقرارى ئارقىلىق ئېنىق كۆرسىتىپ بېرىدۇ. پەرۋەردىگارىمىزنى تونۇشتا ئادەم ئۆزىنىڭ يارىتىلىشى ۋە ئاسمان-زېمىننىڭ يارىتىلىشى ھەققىدە ئويلىنىشى كېرەك. ھەمدۇ-سانا ۋە شۈكۈر پەقەت ئاللاھقا خاس بولۇپ، بىز ھەر ۋاقىت ئۇنىڭ بىرلىكىنى ئېتىراپ قىلىپ، پەقەت ئۇنىڭغىلا ئىبادەت قىلىشىمىز كېرەك.