Ас-Саджда сүресі — Аят 13

1. Сөздердің мағынасы:

• وَلَوْ شِئْنَا — Егер Біз қаласақ.
• لَآتَيْنَا — әлбетте берген болар едік.
• كُلَّ نَفْسٍ — әрбір жанға.
• هُدَاهَا — оның тура жолын, яғни иманға бастайтын бақыттылығын.
• حَقَّ الْقَوْلُ — сөз міндетті түрде орындалатын болды, үкім бекітілді.
• لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ — Мен тозақты әлбетте толтырамын.
• الْجِنَّةِ — жындар (кейбір тәпсірлерде "жын" деп түсіндіріледі).
• وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ — және барлық адамдардан.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Өзінің шексіз құдіреті мен әділдігін баяндайды. Егер Аллаһ қаласа, әрбір жанға тура жолды көрсетіп, оны иманға мәжбүрлеп бастайтын еді. Бірақ Аллаһтың даналығы мен әділдігі бойынша, адамдар мен жындарға таңдау еркіндігі берілген. Сондықтан кімде-кім күпірлік пен адасушылықты өзі таңдаса, ол өз таңдауының салдарын көреді.

Аллаһтың "Мен тозақты жындар мен адамдардан толтырамын" деген үкімі — бұл Оның әділдігінің көрінісі. Бұл үкім Иблиске айтылған "Мен тозақты сенен және саған ергендердің барлығынан толтырамын" деген уәдесімен үндеседі. Яғни, күпірлік пен адасушылықты таңдаған жындар мен адамдар тозаққа барады, ал иман мен тура жолды таңдағандар жәннатқа барады.

Бұл аят адамның өз тағдырын өзі таңдайтынын, Аллаһтың әділдігі мен даналығының шексіз екенін көрсетеді. Аллаһ ешкімге зұлымдық жасамайды, керісінше, әркім өз ісіне сай жазасын немесе сыйын алады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың құдіреті мен даналығы: Аллаһ қаласа, барлығын иманға бастай алады, бірақ Оның даналығы бойынша адамдарға таңдау еркіндігі берілген. Бұл — Аллаһтың әділдігінің көрінісі.
• Таңдау еркіндігінің маңызы: Әрбір адам өз өмірінде тура жолды немесе адасушылықты таңдауға ерікті. Бұл аят адамды жауапкершілікке шақырады.
• Исламның әділдігі: Ислам діні әділдікке негізделген. Аллаһ ешкімге зұлымдық жасамайды, әркім өз ісіне сай жазасын алады.
• Иманның құндылығы: Иман — адамның өз еркімен таңдайтын бақыттылық жолы. Бұл аят иманды қадірлеуге және оны берік ұстауға шақырады.
• Тозақтан қорқу және жәннатқа ұмтылу: Аят тозақтың ақиқат екенін және одан құтылу үшін иман мен тура жолды ұстану керектігін еске салады. Сонымен қатар, жәннатқа ұмтылуға шақырады.
• Құранның тереңдігі: Бұл аят Құранның терең мағынасын, Аллаһтың әділдігі мен даналығын, сондай-ақ адамның жауапкершілігін көрсетеді. Бұл — Құранның адамзатқа бағыт-бағдар беретін кітап екенінің дәлелі.