سوره احزاب — آیه 16

معانی کلمات:

• الفِرار: گریختن از میدان جنگ یا از چیزی که موجب ترس میشود.
• الموت: مرگ طبیعی که به پایان رسیدن عمر است.
• القتل: کشته شدن در جنگ یا به دست دشمن.
• تُمَتَّعون: بهرهمند میشوید و از لذتهای زندگی استفاده میکنید.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به این منافقان که از شرکت در جهاد و میدان جنگ میگریزند، بگو: اگر از ترس مرگ یا کشته شدن از میدان جنگ فرار کنید، این فرار هرگز برای شما سودی نخواهد داشت؛ زیرا اجل و مرگ شما به دست خداوند است و در وقت معیّنی که خداوند مقرر کرده، فرا میرسد. اگر فرار کنید و هنوز اجل شما فرا نرسیده باشد، باز هم زنده خواهید ماند و اگر اجل شما رسیده باشد، فرار نمیتواند شما را از مرگ نجات دهد. پس از این فرار، تنها بهرهٔ اندکی از زندگی دنیا خواهید برد و آن هم تا پایان عمر کوتاه شماست که در مقایسه با آخرت و زندگی جاودان، بسیار ناچیز و اندک است. بنابراین، فرار از جهاد نه مرگ را از شما دور میکند و نه زندگی طولانی برایتان به ارمغان میآورد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که مرگ و زندگی به دست خداوند است و هیچ ترس و گریزی نمیتواند تقدیر الهی را تغییر دهد؛ پس بهتر است با شجاعت و ایمان، در راه رضای خدا قدم برداریم.
• فرار از مسئولیتها و وظایف دینی، نه تنها سودی به حال انسان ندارد، بلکه او را از اجر و پاداش الهی محروم میکند.
• زندگی دنیا با تمام لذتهایش، در برابر آخرت بسیار کوتاه و ناچیز است؛ پس عاقل کسی است که زندگی جاودان آخرت را بر این زندگی زودگذر ترجیح دهد.
• ایمان به قضا و قدر الهی، آرامش و شجاعت را در دل انسان زنده میکند و او را از ترس و اضطراب نجات میدهد.