سوره احزاب — آيت 63

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• السَّاعَةِ: قيامت جو وقت، يعني اها گھڙي جڏهن سڄيءَ دنيا جو خاتمو ٿيندو ۽ ماڻهو پنهنجي عملن جو حساب ڏيڻ لاءِ اٿاريا ويندا.
• يُدْرِيكَ: توکي ڄاڻ ڏئي، توکي خبر ڏئي.
• لَعَلَّ: شايد، امڪان آهي.
• قَرِيبًا: ويجهو، نزديڪ.

2) تفسير:

اي نبي! ماڻهو توکان قيامت بابت پڇن ٿا ته اها ڪڏهن ايندي؟ ڪافر ۽ مشرڪ انڪار ۽ مذاق جي طور تي پڇن ٿا، ۽ يهودي به پڇن ٿا ته قيامت جو وقت ڪڏهن آهي؟ تنهن تي تون انهن کي چئو ته قيامت جي اچڻ جو علم صرف الله تعاليٰ وٽ آهي، مون وٽ ان جو ڪو به علم ناهي. ۽ اي نبي! توکي ڪير ٻڌائي ٿو؟ ٿي سگھي ٿو ته قيامت ويجهي ئي هجي. يعني ان جو وقت بلڪل ويجهو ٿي سگھي ٿو، ان ڪري ان کان اڳ تياري ڪري وٺڻ گھرجي. هن ۾ ماڻهن لاءِ وڏي ڊيڄاريندڙ ڳالهه آهي ته اهي قيامت کي پري نه سمجهن، ڇاڪاڻ ته اها ڪنهن به وقت اچي سگھي ٿي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• قيامت جو علم صرف الله تعاليٰ وٽ آهي، ڪنهن به انسان، نبي يا فرشتي وٽ به ان جو ڪو علم ناهي. ان ڪري اسان کي گھرجي ته قيامت جي وقت کي ڄاڻڻ جي ڪوشش ڪرڻ بدران ان جي تياري ۾ لڳي وڃون.
• قيامت جو وقت ويجهو ٿي سگھي ٿو، ان ڪري هر وقت تيار رهڻ گھرجي، نيڪ عمل ڪرڻ گھرجن ۽ گناهن کان بچڻ گھرجي.
• الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي به قيامت جي وقت جي ڄاڻ نه ڏني، ان مان معلوم ٿئي ٿو ته الله جي علم ۾ ئي سڀ ڪجهه آهي ۽ اسان کي الله تي ڀروسو رکڻ گھرجي.
• قيامت تي ايمان رکڻ اسلام جو بنيادي عقيدو آهي، ۽ ان تي ايمان رکڻ سان انسان نيڪ عملن ڏانهن راغب ٿئي ٿو ۽ برائي کان پري رهي ٿو.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دنيا جي زندگي عارضي آهي ۽ آخرت ئي هميشه رهڻ واري جاءِ آهي، ان ڪري اسان کي آخرت لاءِ محنت ڪرڻ گھرجي.