Саба сүрәсе — Аять 42

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لا يَمْلِكُ — ия була алмый, кулыннан килми.
• نَّفْعًا — файда, яхшылык.
• وَلَا ضَرًّا — һәм зарар, зыян.
• ظَلَمُوا — үзләренә золым кылдылар (ягъни Аллаһуга ширек керттеләр һәм гөнаһлар эшләделәр).
• ذُوقُوا — татыгыз, ләззәтләнегез (җәзаны сизегез).

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә кыямәт көнендәге хәлне сөйли. Ул көндә бөтен эш — бары тик Аллаһының кулында булачак. Дөньяда үзләренә табынганнар (пәйгамбәрләр, изгеләр, фәрештәләр яки башка нәрсәләр) үзләренә табынучыларга һичнинди файда китерә алмаячак, аларны ґәзаптан коткара алмаячак. Шулай ук аларга зарар да итә алмаячак — ягъни аларның язмышын үзгәртү көче аларда булмаячак. Ни өчен дигәндә, ул көндә барлык әмер һәм хуҗалык — тик Аллаһыныкы гына.

Ә инде үзләренә золым кылган кешеләргә — ягъни Аллаһуга ширек кертеп, Аның әмерләрен бозып, пәйгамбәрләрне ялганчыга чыгарганнарга — Аллаһы Тәгалә тарафыннан әйтеләчәк: "Татыгыз Җәһәннәм утының ґәзабын! Сез дөньяда бу утның чын булуын инкяр итә идегез, аны ялган дип атый идегез. Менә хәзер үзегез шул ґәзапны татып карагыз!"

Бу ґәзап — аларның дөньядагы ялганлауларының, тәкәбберлекләренең һәм гөнаһларының турыдан-туры нәтиҗәсе. Ул көнне аларга ярдәм итүче дә, аларны яклаучы да булмаячак.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһыдан башкага табыну — буш хыял. Кыямәт көнендә һәркем үз эшенең нәтиҗәсен күрер. Аллаһыдан башкага табынган кеше ул көнне үзенең ялгышлыгын аңлар, ләкин эш соң булыр.
2. Кыямәт көнендә һәркем үз эше өчен генә җавап бирәчәк. Беркем дә икенчесенә файда яки зарар китерә алмас. Шуңа күрә без бүген үк эшләребезне төзәтергә, Аллаһыга гына табынырга һәм Аның рәхмәтенә ирешергә тырышырга тиешбез.
3. Аллаһының ґәзабы — гаделлек. Ул ґәзапны бары тик үзләре Аллаһының аятьләрен инкяр иткәннәр генә татыр. Бу — Аллаһының рәхимлелеге һәм гаделлеге: Ул беркемгә дә золым кылмый, ә кешеләрнең үз эшләре аларны шул хәлгә китерә.
4. Бу аять — безнең өчен зур кисәтү. Ул безне дөньядагы гүзәл тормышка алданып калмаска, ә ахирәт өчен әзерләнергә өнди. Аллаһының рәхмәте киң, тәүбә ишеге ачык — әле бүген үк төзәлергә, Аллаһыга кайтырга мөмкин.