سوره فاطر — آیه 1

معانی واژگان:

• فاطر: آفریننده و پدیدآورندهی بدون نمونه و الگوی پیشین.
• رسل: فرستادگان (جمعِ رسول).
• أولی أجنحة: دارای بالها.
• مثنی و ثلاث و رباع: دو تا دو تا، سه تا سه تا، چهار تا چهار تا.

تفسیر آیه:

سپاس و ستایش، تنها شایستهی خداوندی است که آفرینندهی آسمانها و زمین است؛ آفرینندهای که آنها را بدون هیچ نمونه و الگوی پیشینی پدید آورد. اوست که فرشتگان را فرستادگان خویش قرار داد؛ فرشتگانی که دارای بالهایی هستند؛ برخی دو بال دارند، برخی سه بال و برخی چهار بال. آنان با این بالها پرواز میکنند تا فرمانهای خداوند را به پیامبران برسانند و امور جهان را سامان دهند. خداوند در آفرینش هر چه بخواهد میافزاید؛ در آفرینش فرشتگان، انسانها و دیگر موجودات، هرگونه که بخواهد تصرف میکند و ویژگیهایی را که اراده کند به آنان عطا مینماید. به راستی که خداوند بر هر چیزی تواناست و هیچ چیزی او را ناتوان نمیسازد؛ نه آفرینش آسمانها و زمین، نه آفرینش فرشتگان با آن بالها و نه افزودن بر آفرینش، هیچکدام برای او دشوار نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• شناخت نعمتهای الهی: این آیه ما را به شکرگزاری و سپاس از خداوند دعوت میکند؛ چرا که او آفرینندهی این جهان پهناور و فرشتگان است و همهی نعمتها از اوست.
• عظمت قدرت خداوند: آفرینش فرشتگان با بالهای گوناگون و توانایی پرواز آنان، نشانهای از قدرت بیپایان خداوند است. کسی که میتواند چنین موجوداتی را بیافریند، قطعاً بر هر کاری تواناست.
• ایمان به غیب: ایمان به فرشتگان، بخشی از ایمان به غیب است که انسان را به عالمی فراتر از این جهان مادی پیوند میدهد و او را به یاد خداوند و فرمانهای او میاندازد.
• امید به رحمت و افزایش نعمت: خداوندی که در آفرینش هر چه بخواهد میافزاید، میتواند در روزی، عمر، علم و ایمان بندگان نیز هر چه بخواهد بیفزاید. این آیه امید را در دل مؤمن زنده میکند که از خداوند بخواهد در همهی امور به او برکت و افزایش عطا فرماید.
• توحید و یکتاپرستی: ستایش تنها شایستهی خداست؛ نه هیچ موجود دیگری. این آیه ما را به اخلاص در عبادت و پرهیز از شرک دعوت میکند.