Fotir surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• Fotir: Yo'qdan bor qiluvchi, avvalgi o'xshashi bo'lmagan holda yaratuvchi.
• Rusulan: Elchilar, topshiriqlarni yetkazuvchilar.
• Ulā ajniḥah: Qanotlarga ega bo'lganlar.
• Mathnā va sulāsā va rubā': Ikki, uch va to'rt (qanotli).

Tafsir:

Barcha hamdu sanolar, maqtov va shukr yolg'iz Allohga xosdir. U osmonlar va Yerni yo'qdan bor qilgan, ularni o'zidan oldin hech qanday o'xshashi bo'lmagan holda yaratgan Zotdir. U farishtalarni elchilar qilib tayinlagan — ular Allohning amrlarini bajaruvchi, ba'zilari esa payg'ambarlarga vahiy yetkazuvchi vositachilardir. Alloh ularni qanotlar bilan quvvatlantirgan: ba'zi farishtalar ikki qanotli, ba'zilari uch qanotli, ba'zilari esa to'rt qanotli bo'lib, ular shu qanotlari bilan Allohning buyruqlarini bajarish uchun uchadilar. Bu Allohning buyuk qudratidan dalolatdir.

Alloh taolo o'z yaratganlaridan xohlaganiga qo'shimcha qiladi — xoh farishtalarning qanotlari, xoh insonlarning xatti-harakatlari, xoh ularning husni, ovozi yoki boshqa xususiyatlarida bo'lsin. U o'z hikmati va irodasiga ko'ra yaratilishda istaganini ziyoda qiladi. Albatta, Alloh har bir narsaga qodirdir — Uning uchun hech narsa qiyin emas, xoh u yaratish, xoh o'zgartirish, xoh ko'paytirish yoki kamaytirish bo'lsin.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar shundan iboratki, biz har doim Allohga shukr qilishimiz va Uning ne'matlarini eslashimiz lozim. Allohning qudrati cheksizdir — U osmonlaru Yerni yaratgan Zot farishtalarni ham xohlagan shaklda yaratishga qodirdir. Bu bizga Allohning buyukligini va Uning hamma narsaga qodirligini eslatadi. Shuningdek, farishtalarga iymon keltirish va ularning Allohning elchilari ekaniga ishonish mo'minning e'tiqodidan joy olgan. Biz Allohning yaratishidagi go'zallik va xilma-xillikdan ibrat olishimiz, Uning hikmatiga tan berishimiz va har bir ishda Unga tavakkal qilishimiz kerak. Zero, Allohning qudrati hech narsa bilan cheklanmagan — U xohlagan narsasini xohlagan usulda yaratishga qodirdir.