فاطر سۈرىسى — ئايەت 22

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• يَسْتَوِي: باراۋەر بولمايدۇ، ئوخشاش بولمايدۇ.
• الْأَحْيَاءُ: تىرىكلەر — بۇ يەردە قەلبى ئىمان بىلەن تىرىك بولغان مۇئمىنلەرنى كۆرسىتىدۇ.
• الْأَمْوَاتُ: ئۆلۈكلەر — بۇ يەردە قەلبى كۇفرى بىلەن ئۆلگەن كاپىرلارنى كۆرسىتىدۇ.
• بِمُسْمِعٍ: ئاڭلىتالايدىغان، ئاڭلىتالغۇچى.
• مَن فِي الْقُبُورِ: قەبرىلەردىكىلەر — بۇ يەردە قەبرىدىكى ئۆلۈكلەرگە ئوخشىتىلغان كاپىرلارنى كۆرسىتىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇئمىنلەر بىلەن كاپىرلارنىڭ، ھەقىقەتەن باراۋەر بولمايدىغانلىقىنى بايان قىلماقتا. قەلبى ئىمان نۇرى بىلەن تىرىك بولغان مۇئمىنلەر بىلەن قەلبى كۇفرى زۇلمىتى ئىچىدە ئۆلگەن كاپىرلار ھەرگىز ئوخشاش بولالمايدۇ. تىرىك بىلەن ئۆلۈك قانداقلا باراۋەر بولمىسا، ھىدايەت تاپقان مۇئمىن بىلەن ھىدايەتتىن مەھرۇم قالغان كاپىرمۇ شۇنداق باراۋەر ئەمەس.

ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان كىشىلەرنىڭ قۇلاقلىرىنى ھەقىقەتنى ئاڭلايدىغان، قەلبلىرىنى چۈشىنىپ قوبۇل قىلىدىغان قىلىپ قويىدۇ. ئەمما پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام قەبرىلەردىكى ئۆلۈكلەرگە ئاۋازنى ئاڭلىتالمايدىغانلىقىدەك، قەلبى ئۆلگەن كاپىرلارغىمۇ ھەقىقەتنى ئاڭلىتالمايدۇ. ئۇلار قەبرىدىكى ئۆلۈكلەرگە ئوخشاش، ئاۋازنى ئاڭلىسىمۇ پايدىلانمايدۇ، چۈنكى ئۇلارنىڭ قەلبلىرى ئىمان نۇرىدىن مەھرۇم قالغان.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىمان قەلبنىڭ تىرىكلىكىدۇر، كۇفرى بولسا قەلبنىڭ ئۆلۈكىدۇر. ئاللاھ تائالا كىمنىڭ قەلبىنى ئاچسا، ئۇ ھەقىقەتنى ئاڭلاپ ئىمانغا كېلىدۇ؛ كىمنىڭ قەلبىنى پېچەتلىسە، ئۇ قانچىلىك ئاۋاز قويۇلسىمۇ پايدىلانمايدۇ. شۇڭا بىز ئاللاھ تائالادىن قەلبلىرىمىزنى ئىمان نۇرى بىلەن تىرىك قىلىشىنى، ھەقىقەتنى ئاڭلاپ قوبۇل قىلىدىغان قۇلاق ۋە چۈشىنىدىغان قەلب ئاتا قىلىشىنى تىلەيمىز. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن، قەلبلىرىمىزنى ئىمان نۇرى بىلەن مەڭگۈ تىرىك تۇتسۇن.