Сураи Фатир — Оят 22

1. Шарҳи калимаҳое, ки дар оят равшанӣ талаб мекунанд:

— «الأَحْيَاء»: зиндаҳо; дар ин ҷо мурод муъминон аст, ки дилҳошон бо имон зинда аст.

— «الأَمْوَات»: мурдаҳо; дар ин ҷо мурод кофирон аст, ки дилҳошон бо куфр мурда аст.

— «يُسْمِعُ»: шунавонидан; яъне шунавонидани шунавоиши фаҳм ва қабул.

— «مَن فِي الْقُبُور»: касоне, ки дар қабрҳо ҳастанд; яъне мурдагон, ки ҳеҷ чизро намешунаванд ва аз даъват баҳра намегиранд.

1. Тафсири оят:

Дар ин оят Худованди мутаъол фарқи бузургро байни ду гурӯҳи одамон баён мекунад: муъминон ва кофирон. Муъминон монанди зиндаҳоянд, ки дилҳошон бо нурu имон равшан аст ва роҳи ҳақро мебинанд ва пайравӣ мекунанд. Кофирон бошад, монанди мурдаҳоянд, ки дилҳошон бо куфр мурдааст ва аз ҳақ рӯй мегардонанд. Ҳамчунон ки зинда ва мурда баробар нестанд, муъмин ва кофир низ баробар нестанд. Инчунин, Худованд ба ҳар касе ки хоҳад, шунавоиши фаҳм ва қабулро ато мекунад; яъне ӯст, ки тавфиқи ҳидоятро ба бандагони интихобшудааш медиҳад. Аммо Расули Худо (с) наметавонад онҳоеро, ки мисли мурдагони дар қабр будаанд — яъне кофироне, ки дилҳошон мурдааст — ба шунавонидани ҳидоят маҷбур кунад. Пас, вазифаи паёмбар танҳо огоҳонидан аст, на маҷбур кардани одамон ба имон.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд ва одамонро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунад:

— Ин оят нишон медиҳад, ки имон ба Худованд дилро зинда мекунад ва инсонро аз зулмати куфр ба нурu ҳидоят мебарорад.

— Худованд бандагони худро танҳо намегузорад; ӯ ба ҳар касе ки самимона талаб кунад, тавфиқи шунидан ва фаҳмидани ҳақро медиҳад.

— Ислом дини маҷбурӣ нест; ҳар кас озодона метавонад роҳи ҳақро интихоб кунад ва аз даъвати паёмбарон баҳра гирад.

— Қуръон моро тарбият мекунад, ки ба дили худ ғамхорӣ кунем ва онро бо имон ва амали нек зинда нигоҳ дорем, то аз мурдагони рӯҳонӣ набошем.

— Ин оят умед мебахшад, ки ҳар касе, ки бо дили зинда ба сӯи Худованд рӯй оварад, метавонад аз раҳмати ӯ баҳраманд шавад ва ба роҳи рост ҳидоят ёбад.