Сураи Йа Син — Оят 20

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• أَقْصَى الْمَدِينَةِ: дуртарин ҷои шаҳр, канораи шаҳр.
• يَسْعَىٰ: бо шитоб меравад, медавад; яъне бо тамоми қувва ба сӯи мардум шитоб мекард.
• يَا قَوْمِ: эй қавми ман, эй мардуми ман.
• اتَّبِعُوا: пайравӣ кунед, суханони онҳоро бипазиред.
• الْمُرْسَلِينَ: паёмбароне, ки Худованд ба сӯи шумо фиристодааст.

1. Тафсири оят:

Дар ин оят Худованди Мутаъол хабар медиҳад, ки марде аз дуртарин гӯшаи шаҳр бо шитоб ва талош ба сӯи мардум омад. Вай ҳақро дониста буд ва мехост қавми худро аз гумроҳӣ ва хатар наҷот диҳад. Ӯ дид, ки мардуми шаҳр паёмбарони Худоро дурӯғ мешумурданд ва ният доштанд, ки онҳоро озор диҳанд ё ба қатл расонанд. Аз ин рӯ, бо дили пур аз далерӣ ва ғайрат ба сӯи онҳо шитоб кард ва бо овози баланд гуфт: «Эй қавми ман! Аз ин паёмбарон пайравӣ кунед ва суханони онҳоро бипазиред».

Ин мард ба қавми худ фаҳмонд, ки ин паёмбарон аз ҷониби Худованд фиристода шудаанд ва онҳо чизе аз мардум талаб намекунанд — на мол, на мансаб, балки танҳо онҳоро ба роҳи рост, ба ибодати Худованди ягона ва ба некӣ даъват мекунанд. Ӯ мардумро огоҳ кард, ки агар онҳоро дурӯғ шумуранд ва озор диҳанд, ба азоби Худованд гирифтор хоҳанд шуд.

Ин оят намунаи олии далерӣ, ғайрат ва муҳаббат ба ҳақро нишон медиҳад. Мард на танҳо ба паёмбарон имон овард, балки ҷони худро ба хатар андохт ва ба сӯи қавми худ шитоб кард, то онҳоро аз гумроҳӣ наҷот диҳад. Ин амали вай дар таърихи ислом ҳамчун намунаи амри ба маъруф ва наҳйи аз мункар боқӣ мондааст.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки даъват ба сӯи ҳақ ва амри ба маъруф кори бузург ва писандида аст. Ҳар касе, ки барои паҳн кардани ҳақ талош мекунад, дар назди Худованд аҷри бузург дорад.
• Далерӣ ва ғайрат дар роҳи ҳақ: марди ин оят на тарсид ва на хомӯш нишаст, балки бо шитоб ба сӯи қавми худ рафт ва онҳоро ба роҳи рост даъват кард. Ин ба мо меомӯзад, ки дар роҳи ҳақ далер бошем.
• Муҳаббат ба қавм ва хешовандон: вай мехост қавми худро аз азоб наҷот диҳад. Ин нишонаи муҳаббати ҳақиқӣ ба инсонҳост.
• Паёмбарон аз мардум ҳеҷ чиз талаб намекарданд — на мол, на подош. Ин нишонаи сидқу амонатдории онҳост.
• Имон ва амали солеҳ метавонад инсонро ба мартабаи баланд расонад, чунон ки ин мард дар Қуръон то рӯзи қиёмат ёд мешавад.
• Ҳар касе, ки ба сӯи ҳақ даъват мекунад, бояд бо илм, ҳикмат ва муҳаббат ин корро анҷом диҳад, то мардум суханони ӯро бипазиранд.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ҳақро ҳар ҷо ва ҳар вақт бигӯем, ҳатто агар дар ақаллияти танҳо бошем ҳам, зеро ҳақ ҳамеша ғолиб аст.