سوره یس — آيت 45

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• اتَّقُوا: بچو، پاڻ بچايو، پرhezگار ٿيو، الله جي عذاب کان ڊڄو.
• مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ: اُهو جيڪو اوهان جي اڳيان آهي، يعني آخرت جا معاملا ۽ ان جا سخت منظر.
• مَا خَلْفَكُمْ: اُهو جيڪو اوهان جي پويان آهي، يعني دنيا جي زندگي ۽ ان جا فريب ۽ عارضي فائدا.
• لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ: ته جيئن اوهان تي رحم ڪيو وڃي، يعني الله جي رحمت اوهان تي نازل ٿئي.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت انهن مشرڪن ۽ انڪار ڪندڙن بابت آهي، جن کي جڏهن نصيحت ڪئي وڃي ٿي ته اوهان آخرت جي سختين ۽ حساب ڪتاب کان بچو، ۽ دنيا جي عارضي زندگي جي فريب ۾ نه اچو، ته جيئن الله تعاليٰ اوهان تي پنهنجي رحمت سان مهرباني فرمائي، تڏهن اهي ماڻهو ان نصيحت کي ٻڌڻ کان انڪار ڪن ٿا ۽ منهن موڙي وڃن ٿا، ڪنهن به طرح ان تي عمل ڪرڻ لاءِ تيار نه ٿا ٿين. يعني انهن کي نه آخرت جي فڪر آهي ۽ نه دنيا جي حقيقت سمجهڻ جي ڪوشش ڪن ٿا، بلڪه غفلت ۽ بي پرواهي ۾ پيا رهن ٿا.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• آخرت جي ياد: انسان کي هميشه آخرت جي حساب ڪتاب ۽ ان جي سختين جو خيال رکڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اهو ئي اصل مقصد آهي.
• دنيا جي حقيقت: دنيا هڪ عارضي ۽ فاني جاءِ آهي، ان جي زينت ۽ فريب ۾ نه گم ٿيڻ گهرجي.
• تقويٰ جي اهميت: الله کان ڊڄڻ ۽ پرhezگاري اختيار ڪرڻ ئي ڪاميابي جو رستو آهي.
• رحمت جي اميد: جيڪو الله کان ڊڄندو ۽ نيڪي اختيار ڪندو، تنهن لاءِ الله جي رحمت جي اميد آهي.
• نصيحت قبول ڪرڻ: انسان کي گهرجي ته نصيحت ۽ هدايت کي قبول ڪري، ان کان منهن نه موڙي، ڇاڪاڻ ته ان ۾ ئي ڀلائي آهي.
• اسلام جي خوبصورتي: اسلام انسان کي دنيا ۽ آخرت ٻنهي جي ڀلائي جو رستو ڏيکاري ٿو، ۽ ان ۾ ئي حقيقي ڪاميابي آهي.