Saffot surasi — Oyat 154

Kalima ma'nolari:

• Mā lakum – Sizlarga nima bo'ldi? / Sizlarga nima yetdi?
• Kayfa tahkumūn – Qanday hukm chiqaryapsizlar? / Qanday qilib shunday hukm qilyapsizlar?

Tafsir:

Ey mushriklar! Sizlarga nima bo'ldi-yu, bunday noto'g'ri va adolatsiz hukm chiqaryapsizlar? Sizlar Alloh taologa qizlarni nisbat berasizlar-u, o'zlaringizga esa o'g'illarni tanlaysizlar. Holbuki, sizlarning o'zlaringiz qiz farzandli bo'lishni xohlamaysizlar, hatto biror kishiga qiz farzand tug'ilganini xabar berilsa, uning yuzi qorayib ketadi va u g'azabdan to'lib-toshadi. Shunday ekan, qanday qilib o'zingiz yoqtirmagan narsani Allohga nisbat berasizlar? Bu qanday hukm? Bu na aqlga to'g'ri keladi, na adolatga mos keladi. Sizlarning bu hukmingiz o'ta noto'g'ri va buzilgan hukmdir. Alloh taolo barcha ayblardan pokdir, U zotning farzandi yo'qdir. U yagonadir, hech kimga muhtoj emasdir, hamma narsa Unga muhtojdir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmon kishiga o'z hukmlarida adolatli bo'lishni, o'zi uchun yoqtirmagan narsani boshqalarga ham ravo ko'rmaslikni o'rgatadi. Zero, inson o'ziga ravo ko'rmagan narsani boshqalarga nisbat berishi katta adolatsizlikdir.
2. Alloh taolo haqida har qanday noto'g'ri tasavvur va e'tiqoddan saqlanish lozim. Allohga nisbatan faqat O'zi o'zi haqida xabar bergan narsalarni aytish kerak, xolos.
3. Ushbu oyat insonni aql-idrokni to'g'ri ishlatishga, har bir masalada haqqoniy fikr yuritishga chorlaydi. Aqlsiz va asossiz hukmlar insonni sharmandalikka olib boradi.
4. Alloh taolo o'z bandalariga nisbatan cheksiz rahmli va mehribondir. U zot o'z payg'ambarlari orqali insonlarni noto'g'ri e'tiqodlardan qutqarib, to'g'ri yo'lga hidoyat qilishni iroda qilgan. Bu esa Islom dinining insoniyatga bo'lgan ulkan rahmat ekanligini ko'rsatadi.