سوره صافات — آیه 161

معانی کلمات:

• فَإِنَّكُمْ: پس بهراستی شما (ای مشرکان).
• وَ مَا تَعْبُدُونَ: و آنچه میپرستید (از بتها و معبودهای دروغین).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خطاب به مشرکان میفرماید: ای کسانی که به خدا شرک میورزید، بهراستی شما و آنچه به جای خدا میپرستید — از بتها و معبودهای باطل — هرگز نمیتوانید کسی را گمراه کنید و او را از راه حق منحرف سازید. این شما نیستید که با دعوت و وسوسههای خود، مردم را به گمراهی میکشانید؛ بلکه تنها کسانی از شما پیروی میکنند و به دام وسوسههایتان میافتند که خداوند از روی حکمت و عدالت خود، از پیش مقرر کرده است که به سبب کفر و ظلمشان وارد آتش سوزان جهنم شوند. پس گمراهی و هدایت، تنها به دست خداوند است و بتها و معبودهای شما هیچ قدرت و تأثیری در این امر ندارند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که هیچ معبودی جز خداوند یگانه، شایسته پرستش نیست و بتها و معبودهای دروغین، نه تنها قادر به هدایت یا گمراه کردن کسی نیستند، بلکه خود نیازمند پرستشکنندگان خود هستند.
• هدایت و ضلالت، تنها به مشیت و اراده خداوند بستگی دارد؛ بنابراین مؤمن باید همواره از خداوند توفیق هدایت را بخواهد و به فضل و رحمت او امیدوار باشد.
• این آیه مایه آرامش و اطمینان خاطر برای مؤمنان است که دشمنان و مشرکان، هرگز نمیتوانند به مؤمنان راستین آسیب برسانند یا آنان را از راه حق منحرف کنند، مگر آنکه خود شخص با اختیار خود راه کفر و ظلم را برگزیند.
• انسان عاقل باید از پرستش موجودات ناتوان و بیاثر دست بردارد و تنها به خداوندی پناه برد که مالک همه چیز و توانا بر همه امور است.