سوره صافات — آیه 162

معانی کلمات:

• فاتنین: مضلّ‌کنندگان و گمراه‌سازان (از «فتنه» به معنای آزمایش و گمراه‌کردن).

تفسیر آیه:

ای مشرکان! شما و معبودهایتان که به جای خدا می‌پرستید، هرگز نمی‌توانید کسی را از راه حق گمراه کنید و او را به فتنه و فساد بکشانید. این گمراه‌سازی و فریب‌دادن، تنها شامل حال کسانی می‌شود که خداوند بر اساس علم و حکمت خود، از پیش مقرر کرده است که به سبب کفر و ظلمشان، وارد آتش دوزخ شوند. پس شما اختیاری در گمراه‌کردن بندگان مخلص خدا ندارید؛ زیرا آنان در پناه هدایت و لطف الهی‌اند و دعوت شما بر آنان هیچ اثری ندارد.

فواید و پیام‌های آیه:

• بندگان صادق و مخلص خداوند، در امان‌اند از وسوسه‌های شیاطین و دعوت‌های گمراه‌کننده مشرکان؛ زیرا خداوند آنان را با توفیق خود حفظ می‌کند.
• گمراه‌شدن یا هدایت‌یافتن انسان‌ها، بر اساس سنت و اراده الهی است و هیچ کس نمی‌تواند بر خلاف مشیت خداوند، کسی را از راه حق منحرف کند.
• این آیه به مؤمنان اطمینان می‌دهد که اگر بر ایمان خود استوار باشند، هیچ نیرویی نمی‌تواند آنان را از مسیر حق بازدارد؛ پس باید با توکل بر خدا و پایداری در راه او، از هر گونه فریب و وسوسه‌ای در امان بمانند.
• نشانه‌ای از عدالت و حکمت خداوند است که گمراهی را تنها نصیب کسانی می‌کند که خود با اختیار خویش، کفر و ظلم را برگزیده‌اند؛ نه آنکه خداوند به کسی ستم کند.