Saffot surasi — Oyat 162

Kalimalarning ma'nolari:

• بِفَاتِنِينَ — yo'ldan ozdiruvchilar, fitnaga soluvchilar, gunohga undovchilar.

Tafsir:

Ey mushriklar! Sizlar va sizlar Allohdan o'zga ibodat qilayotgan butlaringiz — hech biringiz Allohning bandalarini ziyon keltiruvchi tarzda yo'ldan ozdira olmaysiz. Ya'ni, sizlarning vasvasangiz, hiyla-nayranglaringiz va da'vatlaringiz faqat Alloh taolo azaliy ilmida do'zaxga kirishni hukm qilgan kimsagagina ta'sir qiladi. Alloh taolo o'z hikmati bilan kimni hidoyatga loyiq ko'rgan bo'lsa, uni sizlarning fitnangizdan saqlaydi. Ammo kimning qalbida kufr va zulm bo'lsa, u sizlarning da'vatingizga ergashib, o'z halokatiga yuz tutadi. Demak, sizlarning yo'ldan ozdirishingiz Allohning qazosi va qadariga bog'liq bo'lib, u zotning iznisiz hech kimga ta'sir eta olmaysiz. Sizlarning vazifangiz faqat da'vat qilishdir, ammo hidoyat berish yoki yo'ldan ozdirish Allohning irodasiga bog'liqdir.

Foydalar:

• Alloh taoloning qudrati va hukmronligi har narsadan ustundir. Hech bir maxluq, xoh u inson bo'lsin, xoh jin bo'lsin, Allohning irodasisiz biron kishini yo'ldan ozdira olmaydi.
• Mo'min bandasi uchun bu katta tasalli va xotirjamlik manbaidir. Chunki u biladiki, shayton va uning yordamchilari faqat Allohning izni bilan ta'sir qilishi mumkin. Allohga chin dildan tavakkal qilgan kishi hech qachon ularning fitnasiga uchramaydi.
• Bu oyat musulmonni o'z e'tiqodida mustahkam bo'lishga, Allohning himoyasini so'rashga va gunohlardan saqlanishga chorlaydi. Chunki gunoh va kufr yo'liga kirgan kishi o'z ixtiyori bilan shaytonning ta'siriga ochiq qoladi.
• Alloh taoloning adolati va hikmatini ko'rsatadi: U zot hech kimni majburlik bilan yo'ldan ozdirmaydi, balki har kim o'z amali va niyatiga yarasha jazolanadi. Bu esa insonni mas'uliyatli bo'lishga undaydi.