Saffot surasi — Oyat 163

Kalimalarning ma'nolari:

• Soliy – kiruvchi, yetuvchi (do'zaxga).
• Jahim – do'zaxning eng qattiq olovli joyi.

Tafsir:

Ey mushriklar! Sizlar ham, sizlarning Allohdan o'zga ibodat qilayotgan butlaringiz ham hech kimni yo'ldan ozdira olmaysizlar. Chunki sizlarning vasvasangiz va hiyla-nayranglaringiz faqat o'sha kishigagina ta'sir qiladiki, Alloh taolo azaldan uning kofir va gunohkor bo'lishini, oxiratda do'zaxga kirishini iroda qilgan va hukm qilgan. Allohning azaliy ilmida bunday taqdir qilingan kishi, albatta, sizlarning da'vatingizga ergashadi va shu tariqa do'zaxga tushadi. Ammo Alloh hidoyat qilgan bandalarga sizlarning hiylalaringiz hech qanday ta'sir o'tkaza olmaydi. Demak, sizlarning qurbingiz yetmaydigan narsa – kishilarni yo'ldan ozdirish emas, balki Allohning azaliy hukmi va qazosidir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo'minlarga katta taskin beradi: dushmanlarning hiylasi va fitnasi Allohning irodasisiz hech kimga zarar yetkaza olmaydi. Bu esa mo'minning qalbini mustahkam qiladi va Allohga bo'lgan tavakkulini oshiradi.
2. Inson o'z ixtiyori bilan yaxshi yoki yomon yo'lni tanlaydi, lekin Allohning azaliy ilmi hamma narsani o'z ichiga olgan. Bu esa bandani gunohdan qaytarib, to'g'ri yo'lga boshlaydi.
3. Allohning adolati va hikmati shuni taqozo qiladiki, faqat o'z zulmi va kufri tufayli do'zaxga loyiq bo'lgan kishigina u yerga kiradi. Bu esa Islomning adolatli e'tiqod ekanini ko'rsatadi.
4. Musulmon kishi hech qachon dushmanlarning kuchi va sonidan qo'rqmasligi kerak, chunki ularning ta'siri faqat Alloh iroda qilgan doira bilan chegaralangan.