صافات سۈرىسى — ئايەت 22

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• احْشُرُوا: توپلاڭلار، جەم قىلىڭلار، بىر يەرگە سۈرۈڭلار.
• الَّذِينَ ظَلَمُوا: زۇلۇم قىلغانلار، يەنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەن مۇشرىكلار.
• أَزْوَاجَهُمْ: ئۇلارغا ئوخشاشلار، ھەمراھلار، يەنى شېرىكتە ۋە يالغانغا چىقىشتا ئۇلارغا ئوخشاش بولغانلار.
• مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ: ئۇلار چوقۇنۇپ كەلگەن نەرسىلەر، يەنى ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان بۇتلىرى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشەتلىك مەنزىرىسىنى سۈرەتلەپ بېرىدۇ. ئاللاھ تەئالا ئۆزىنىڭ پەرىشتىلىرىگە بۇيرۇق قىلىپ: «زۇلۇم قىلغانلارنى، يەنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈپ كۇپۇرلۇق قىلغانلارنى، ئۇلارغا شېرىكتە ۋە يالغانغا چىقىشتا ئوخشاش بولغان ھەمراھلىرىنى، شۇنداقلا ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنۇپ كەلگەن بۇتلىرىنى ۋە باشقا مەبۇدلىرىنى جەم قىلىڭلار» دەيدۇ. ئاندىن ئۇلارنى دوزاخقا قاراپ سۈرۈڭلار، ئۇلارغا دوزاخنىڭ يولىنى كۆرسىتىڭلار، ئۇلارنى قاتتىق سۈرۈپ ئېلىپ بېرىڭلار. چۈنكى دوزاخ ئۇلارنىڭ ئاخىرقى بارىدىغان جايىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، قىيامەت كۈنى ھەر بىر كىشى ئۆزىگە ئوخشاش كىشىلەر بىلەن بىرگە ھەشر قىلىنىدۇ. سۇدخۇرلىق قىلغان كىشى سۇدخۇرلار بىلەن، زىنا قىلغان كىشى زىنا قىلغۇچىلار بىلەن، شاراب ئىچكەن كىشى شاراب ئىچكۈچىلەر بىلەن بىرگە بولىدۇ. ھەر كىم ئۆزى ئەڭ ياخشى كۆرگەن ۋە ئەڭ كۆپ ئەمەل قىلغان ئىشىنىڭ ئەھلى بىلەن بىرگە ھەشر قىلىنىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ ئادالىتىنىڭ ۋە ھېكمىتىنىڭ بىر ئىپادىسىدۇر.

ئەي ئىمان ئېيتقان قېرىنداشلار! بۇ ئايەت بىزنى ئويغا كەلتۈرۈشى كېرەك. بىز قانداق ئەمەللەرنى قىلىۋاتىمىز؟ قىيامەت كۈنى بىز كىملەر بىلەن بىرگە ھەشر قىلىنىمىز؟ ئەگەر بىز ئاللاھقا سىدىقىي ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلساق، ئۇنداقتا بىز پەيغەمبەرلەر، سىددىقلار، شېھىتلار ۋە سالىھلار بىلەن بىرگە بولىمىز. ئەمما ئەگەر بىز گۇناھ-مەئسىيەتكە پاتساق، ئۇنداقتا ئۆزىمىزگە ئوخشاش گۇناھكارلار بىلەن بىرگە بولىمىز.

شۇڭا، ئەي مۇسۇلمان قېرىنداشلار! كېلىڭلار، ھازىرلا تەۋبە قىلايلى، ئاللاھقا يۆنەيلى، ياخشى ئەمەللەرنى كۆپەيتەيلى. ئاللاھ تەئالا بىزنىڭ ھەممىمىزنى ئۆزىنىڭ رەھمىتى بىلەن مەغپىرەت قىلسۇن ۋە بىزنى سالىھلار بىلەن بىرگە ھەشر قىلسۇن. ئاللاھ تەئالا قۇرئان كەرىمدە بىزگە شۇنداق بۇيرۇق قىلىدۇ: «ئەي ئىمان ئېيتقانلار! ئاللاھقا تەقۋا قىلىڭلار ۋە سىدىقلار بىلەن بىرگە بولۇڭلار.» (تەۋبە سۈرىسى، 119-ئايەت). بۇ ئايەت بىزگە ياخشى كىشىلەر بىلەن دوست بولۇشنى، ئۇلار بىلەن بىرگە بولۇشنى ئۆگىتىدۇ.

ئاللاھ تەئالا بىزنىڭ ھەممىمىزنى قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشىتىدىن ساقلىسۇن، بىزنى دوزاختىن قۇتقۇزسۇن ۋە بىزنى جەننەتكە كىرگۈزسۇن. ئامىن.