صافات سۈرىسى — ئايەت 23

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «مِن دُونِ اللَّهِ»: ئاللاھنى قويۇپ، يەنى ئاللاھنىڭ ئورنىغا ياكى ئاللاھتىن باشقا ئىبادەت قىلىنغان نەرسىلەر، بۇ يەردە بۇتلار كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• «فَاهْدُوهُمْ»: ئۇلارنى يېتەكلاڭلار، يول كۆرسىتىڭلار، دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە «ھىدايەت» ياخشى يولغا باشلاش ئەمەس، بەلكى ئوتقا ئېلىپ بارىدىغان يولغا سۈرۈش مەنىسىدە.
• «صِرَاطِ الْجَحِيمِ»: جەھەننەمنىڭ يولى، دوزاخقا ئېلىپ بارىدىغان يول.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشەتلىك مەنزىرىسىنى سۈرەتلەپ بېرىدۇ. ئاللاھ تەئالا پەرىشتىلەرگە بۇيرۇق قىلىدۇكى، شېرىك كەلتۈرگەن، ئاللاھقا شېرىك قوشقان زالىملارنى، ئۇلارغا ئوخشاش شېرىك كەلتۈرگەن ھەمراھلىرىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئىزىدىن ماڭغان، ھەقنى ئىنكار قىلغانلارنى، شۇنداقلا ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان بۇتلىرىنى ھەممىسىنى جەم قىلىڭلار. ئاندىن ئۇلارنى دوزاخنىڭ يولىغا يېتەكلەڭلار، يەنى دوزاخقا ئېلىپ بارىدىغان يولنى كۆرسىتىپ، ئۇلارنى شۇ تەرەپكە سۈرۈڭلار. ئۇلارنىڭ ئاخىرقى مەنزىلى شۇ دوزاخ بولىدۇ. بۇ ئايەت ئىنساننى ئويغا سالىدۇكى، ئاللاھنى قويۇپ باشقا نەرسىلەرگە چوقۇنۇش، ھەقنى ئىنكار قىلىش ۋە زۇلۇم قىلىش ئادەمنى دوزاخقا ئېلىپ بارىدىغان يولغا باشلايدۇ. شۇڭا ھەر بىر ئادەم ئۆزىنىڭ ئىتىقادى ۋە ئەمەلىنى تەكشۈرۈپ، پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشى، ھەق يولىدا مېڭىشى كېرەك. ئاللاھ تەئالا بىزنى دوزاخ يولىدىن ساقلىسۇن ۋە جەننەت يولىغا باشلىسۇن.