Ас-Саффат сүрөсү — Аят 29

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• قَالُوا — алар айтышты (башчылар, жетекчилер).
• بَل — жок, андай эмес (мурунку айтылган сөздү четке кагуу үчүн келген сөз).
• لَّمْ تَكُونُوا — силер болгон эмессиңер.
• مُؤْمِنِينَ — ыйман келтирген адамдар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта кыямат күнүндө тозокко түшкөн адамдардын арасындагы пикир келишпестик баяндалат. Жөнөкөй ээрчиген адамдар өздөрүнүн башчыларын, жетекчилерин айыптап: «Силер бизди адаштырдыңар, ошондуктан биз тозокко түштүк» — деп айтышат. Ошондо башчылар, жетекчилер аларга жооп берип: «Жок, андай эмес! Силер өзүңөр ыйман келтирген эмессиңер. Силердин жүрөгүңөр ыйманды кабыл албаган, тескерисинче, каапырлыкка жана күнөөгө ыктаган жүрөктөр болчу. Биз силерди адаштырган жокпуз, силер өзүңөр акыйкаттан баш тартып, каапырлыкты тандап алгансыңар», — деп жооп беришет.

Башкача айтканда, башчылар өздөрүнүн күнөөсүн мойнуна албастан, айыпты ээрчигендерге оодарышат. Алар: «Эгер силер чындап ыймандуу болсоңор, биз силерди адаштыра алмак эмеспиз. Бирок силердин өзүңөрдүн жүрөгүңөр ыйманга бекем болгон эмес, ошондуктан биздин жолубузга ээрчидиңер», — дешет. Бул жерде ар бир адам өзүнүн тандоосу үчүн жоопкер экендиги, башкаларды күнөөлөө менен актана албастыгы көрсөтүлөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ар ким өзүнүн жоруган иши үчүн жооп берет. Кыямат күнүндө башкаларды айыптоо, «мени адаштырды» деп шылтоо келтирүү эч пайда бербейт. Ар бир адам өзүнүн тандоосу, ыйманы жана амалдары үчүн жоопкер.
• Ыйман — жүрөктүн иши. Ыйман сырткы таасир менен эмес, жүрөктүн тереңинен келип чыгат. Эгер жүрөк ыйманга ачык болсо, эч ким аны адаштыра албайт. Тескерисинче, жүрөк ыйманды кабыл албаса, анда айланадагылар гана күнөөлүү эмес.
• Ислам — акыйкат жана адилеттик дини. Ал ар бир адамга өз тандоосу үчүн жоопкерчилик жүктөйт. Бул адилеттик принциби адамды ойлонууга, туура жолду тандоого чакырат.
• Ыймандуу болуу — бакыттын жана куткарылуунун жолу. Бул аят бизге ыйманды бекем кармоого, жүрөгүбүздү ыйман менен нурландырууга, акыйкат жолдон тайбай жүрүүгө чакырат. Ыймандуу адам кыямат күнүндө башкаларды айыптоого муктаж болбойт, анткени ал өзү туура жолду тандаган.
• Куран — бизге ой жүгүртүү жана эскертүү үчүн түшүрүлгөн. Бул аят аркылуу Аллах бизге дүйнө жашоосунда эле туура тандоо жасоону, жакшыларга ээрчүүнү жана ыйманды бекем кармоону үйрөтөт.