سوره ص — آیه 18

معانی کلمات:

• سَخَّرْنَا: رام و منقاد ساختیم، در اختیار قرار دادیم.
• الْعَشِیِّ: پایان روز، هنگام عصر تا غروب آفتاب.
• الْإِشْرَاقِ: آغاز روز، هنگامی که خورشید میتابد و نور آن آشکار میشود (طلوع آفتاب).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از نعمتهای بزرگ خود بر حضرت داود علیهالسلام اشاره میکند و میفرماید: ما کوهها را با او همراه و همآوا ساختیم تا همراه با او تسبیح خداوند گویند. این تسبیح در دو هنگام انجام میشد: پایان روز (عشّی) و آغاز روز هنگام تابش خورشید (اشراق). کوهها با داود همنوا میشدند و با او ذکر خدا را میگفتند و این نشانهای از عظمت قدرت الهی و کرامت این پیامبر بزرگوار بود. در ادامه آیه (که در آیه بعد آمده) پرندگان نیز گرد او جمع میشدند و با او تسبیح میگفتند و همه در اطاعت و بندگی خداوند همراز او بودند.

فواید و پیامهای آیه:

1. هماهنگی جهان هستی با بندگی خدا: این آیه نشان میدهد که تمام موجودات، حتی کوههای سخت و سنگین، در حال تسبیح و یاد خدا هستند و این تسبیح مختص انسان نیست. این حقیقت، انسان را به یاد خداوند میاندازد و او را به بندگی و ذکر بیشتر ترغیب میکند.
2. عظمت مقام پیامبران: خداوند برای اولیای خود، نشانهها و کرامات ویژهای قرار میدهد تا مقام والای آنان را آشکار سازد و این امر سبب ایمان و اطمینان بیشتر مؤمنان میشود.
3. اهمیت ذکر در آغاز و پایان روز: ذکر خدا در صبحگاهان و شامگاهان، روح را صفا میبخشد و انسان را در طول روز و شب در پناه الهی قرار میدهد. این آیه مسلمانان را به مداومت بر ذکر و عبادت در این دو وقت تشویق میکند.
4. نظم و هماهنگی در عبادت: همانگونه که کوهها با داود همراه بودند، مؤمنان نیز باید در عبادت و بندگی، منظم و همراه با جماعت و هماهنگی باشند تا عبادتشان اثری عمیقتر داشته باشد.