سوره ص — آیه 19

معانی کلمات:

• مَحْشُورَةً: جمع‌شده، گردآمده، گروه‌گروه فراهم‌آمده.
• أَوَّابٌ: بسیار بازگردنده، مطیع و فرمانبردار، کسی که پیوسته به سوی خدا یا به سوی فرمانِ حق بازمی‌گردد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، یکی دیگر از نعمت‌های بزرگ خود را بر حضرت داود علیه‌السلام یادآوری می‌کند و می‌فرماید: ما پرندگان را نیز برای او رام و فراهم ساختیم؛ آن‌ها در حالی که در هوا جمع می‌شدند و گرد او فرود می‌آمدند، با او هم‌آواز می‌شدند و تسبیح خدا را می‌گفتند. هر یک از آن پرندگان، مطیع و فرمانبردار او بود و با آواز خود، به ذکر و تسبیح پروردگار بازمی‌گشت و از فرمان داود سرپیچی نمی‌کرد. این هماهنگی شگفت‌انگیز میان کوه‌ها، پرندگان و داود علیه‌السلام، نشانه‌ای از قدرت بی‌پایان خداوند و کرامتی ویژه برای این پیامبر بزرگوار بود.

فواید و پیام‌های آیه:

• خداوند متعال، موجودات بی‌جان و بی‌عقل مانند کوه‌ها و پرندگان را نیز در مسیر بندگی و تسبیح خود قرار داده است؛ پس انسان که از عقل و شعور برخوردار است، باید بیش از پیش به ذکر و عبادت خدا روی آورد و از این هماهنگی کائنات درس بگیرد.
• رام شدن کوه‌ها و پرندگان برای پیامبری از پیامبران، نشان می‌دهد که خداوند هر که را بخواهد، عزت و کرامت می‌بخشد و او را بر بخشی از جهان مسلط می‌کند؛ این امر، ایمان مسلمانان را به قدرت مطلق الهی و عنایت او به بندگان صالحش تقویت می‌کند.
• ذکر و تسبیح، تنها با زبان نیست؛ بلکه با دل و جان و در همه حال باید انجام شود. همان‌گونه که پرندگان با آواز خود و کوه‌ها با سکوت خود تسبیح می‌گویند، انسان نیز باید در هر لحظه از زندگی، قلبش به یاد خدا باشد و به سوی او بازگردد.
• اطاعت و فرمانبرداری از پیامبران و اولیای الهی، نه تنها مایه سعادت انسان است، بلکه هماهنگی با کل نظام آفرینش را به همراه دارد؛ چرا که همه موجودات، مطیع فرمان حق و اولیای او هستند.