Sad surəsi — Ayə 5

Sözlərin izahı:

• أَجَعَلَ (əcə'ələ): "Etmək, qılmaq, çevirmək" mənasındadır. Burada "bir çox tanrıları tək bir tanrıyamı çevirdi?" mənasında istifadə olunur.
• الْآلِهَةَ (əl-alihə): "Tanrılar, məbudlar" deməkdir. Kafirlərin ibadət etdikləri çoxsaylı bütlərə işarə edir.
• إِلَهًا وَاحِدًا (iləhən vahidə): "Tək bir tanrı, yeganə bir məbud" mənasındadır.
• عُجَابٌ (ucab): "Çox təəccüblü, son dərəcə qəribə" deməkdir. Adi təəccübü deyil, heyrət doğuran, ağılları çaşdıran bir şeyi bildirir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın təkliyini qəbul etməyə bir türlü yanaşmayan, haqqa qarşı inadla mübarizə aparan kafirlərin heyrət dolu etirazını əks etdirir. Onlar öz aralarında təəccüblə deyirdilər: "Bu adam bütün tanrıları bir tanrıyamı çevirir? Doğrudan da, onun ortaya atdığı bu iddia son dərəcə qəribə və ağlasığmaz bir şeydir!"

Onların bu təəccübü əslində haqqın qarşısında aciz qalmalarından, şirkin batil olmasına baxmayaraq ata-babadan qalma adətlərinə kor-koranə bağlılıqlarından irəli gəlirdi. Halbuki bütün kainatı yaradan, yerin və göyün bütün varlıqlarını idarə edən bir Rəbbin tək olması ən təbii və ən ağıllı yoldur. Çoxsaylı tanrılar fikri isə həm ağıla, həm də fitrətə ziddir.

Ey insan! Bir düşün: Günəşi doğduran, yağmuru yağdıran, səni yoxdan var edən, sənə ruzi verən, səni hər an qoruyub saxlayan bir Allah varkən, daşdan, ağacdan düzəldilmiş, özünə belə fayda və zərər verə bilməyən bütlərə sığınmaq nə qədər mənasızdır! İslamın ən böyük müjdəsi məhz bu tək Allaha iman etməkdir — O, hər şeyə qadirdir, heç bir şeyə ehtiyacı yoxdur, halbuki hər şey Ona möhtacdır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, haqqı qəbul etməmək üçün uydurulan bəhanələr nə qədər "təəccüblü" görünsə də, əsl təəccüblü olan şey Allahın birliyini inkar etməkdir. Gəl, bu qəribə etirazların arxasınca getmə, tək Allaha yönəl və qəlbinin həqiqi rahatlığını tap!