سوره ص — آیه 66

معانی کلمات:

• رَبُّ: پروردگار، مالک و مدبّر.
• الْعَزِیزُ: آن که بر همه چیز غلبه دارد و هیچ کس بر او چیره نمی‌شود.
• الْغَفَّارُ: بسیار آمرزنده، که گناهان بندگان توبه‌کار را می‌بخشد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، خود را این‌گونه معرفی می‌کند که او پروردگار آسمان‌ها و زمین و تمام موجوداتی است که میان آن دو قرار دارند. او مالک و مدبّر همهٔ جهان هستی است و هیچ موجودی از قلمرو فرمانروایی او بیرون نیست. او «عزیز» است؛ یعنی در پادشاهی خود چنان قدرتمند و شکست‌ناپذیر است که هیچ کس نمی‌تواند بر او غلبه کند یا در برابر اراده‌اش بایستد. و او «غفّار» است؛ یعنی بسیار آمرزنده، به‌گونه‌ای که گناهان بندگانش را — هر چند بزرگ و بسیار باشد — می‌بخشد، به‌ویژه برای کسانی که از گناه خود توبه کنند و به سوی رضایت او بازگردند. این آیه، هم عظمت و قدرت بی‌پایان خدا را نشان می‌دهد و هم رحمت و بخشندگی گستردهٔ او را، تا بندگان نه از قدرت او مأیوس شوند و نه از رحمتش ناامید گردند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. شناخت خداوند به‌عنوان پروردگار همهٔ هستی، دل انسان را از ترس و وابستگی به غیر او آزاد می‌کند و او را تنها به خداوند متکی می‌سازد.
2. آگاهی از صفت «عزیز» بودن خدا، به مؤمن اطمینان می‌دهد که اگر بر حق باشد، هیچ قدرتی نمی‌تواند او را شکست دهد و یاری خدا برای او کافی است.
3. صفت «غفّار» بودن خدا، امید را در دل گناهکاران زنده می‌کند و آنان را به توبه و بازگشت به سوی پروردگار تشویق می‌نماید؛ زیرا درِ رحمت الهی هرگز بسته نیست.
4. این آیه، تعادل زیبایی میان خوف و رجا ایجاد می‌کند: از یک سو عظمت و قدرت خداوند، انسان را به خشیت وامی‌دارد و از سوی دیگر آمرزش او، او را به امید و محبت سوق می‌دهد.